"Als wij kijken naar het aantal productielocaties die zijn ontdekt, dan zijn die flink toegenomen. Ook het aantal dumpingen van drugsafval neemt flink toe", aldus Gerdo van Grootheest, burgemeester van Culemborg en lid van het Regionale Informatie- en Expertisecentrum dat onderzoek deed naar drugscriminaliteit in de Achterhoek en de omliggende gebieden. "Sterker nog, Oost-Nederland heeft helaas de eer om de nummer één van Nederland te zijn. Dat is iets waar wij niet trots op mogen zijn."
In totaal zijn er in Oost-Nederland van 2020 tot en met 2023 69 drugsproductielocaties ontdekt. In hetzelfde tijdsbestek werd er op 152 plekken drugsafval gedumpt. In de Achterhoek zijn er de afgelopen jaren onder meer in
Drempt,
Vragender,
Terborg en
Zelhem drugslaboratoria ontmanteld. "Wij vinden de groei van het aantal drugsproductielocaties en dumpingen zorgelijk", aldus Yannick van Veldhoven, portefeuillehouder ondermijning bij de politie Oost-Nederland. "Wat wij er zorgelijk aan vinden zijn de gevaren die er mee gepaard gaan en de vermenging van de legale en illegale circuits."
Niet alleen in buitengebied
Opvallend is dat drugscriminelen niet alleen in het buitengebied zitten. Zo werden in april 2017 in Terborg en in september 2023 in Zelhem drugslabs aangetroffen in panden op bedrijventerreinen. "Eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat criminelen natuurlijk wel kijken naar een plek waar zij hun werk zo onopvallend mogelijk kunnen doen", aldus Van Veldhoven. "Het valt niet uit te sluiten dat het ook echt in woonwijken plaatsvindt. Dumpingen zien wij overigens wel voornamelijk in buitengebieden."
Normalisatie
Gemeenten zijn vervolgens tienduizenden euro's kwijt aan het opruimen van de dumpingen. Volgens de politie is de toename van de drugscriminaliteit ook een gevolg van de normalisatie van drugsgebruik op bijvoorbeeld festivals. "Ik maak mij er oprecht zorgen over dat het steeds normaler lijkt op om een festival een pil te slikken, of het weekend in te gaan met een snuif cocaïne", aldus de Culemborgse burgemeester. "Het is zorgwekkend omdat wij ook een grote schaduwzijde zien van dat ene avondje plezier."
'Taaie kost'
Nederland is in Europa het epicentrum, maar de drugscriminaliteit verspreidt zich ook over het continent. Zo zijn er de afgelopen drie jaar vlak over de grens in Duitsland zeker acht drugsproductieplekken opgerold. De politiekorpsen weten elkaar steeds meer te vinden, overheden blijven volgens de Culemborgse burgemeester achter. "Op beleidsmatig niveau is het best wel taaie kost, dat moet ik eerlijk bekennen. Wij proberen het steeds beter te doen", aldus Van Grootheest. "Maar daar hebben wij ook echt de hulp van onze nationale overheid bij nodig om met de Duitse deelstaten die samenwerking te zoeken."
De deelnemende overheidsinstanties constateren onder andere dat er in de toekomst een betere samenwerking met Duitsland moet komen. Ook zijn er aanvullende onderzoeken nodig naar investeringen van drugsgeld in Oost-Nederland.
