In Nederland is in 2010 bepaald dat het kraken van een pand verboden is. Wie zonder toestemming een gebouw inbreekt en besluit om daar te gaan wonen, pleegt een strafbaar feit volgens artikel 138a van het Wetboek van Strafrecht. Toch mag de politie een pand niet zomaar ontruimen, eerst gaat er een vast juridisch proces aan vooraf.
In dit geval kan de NS als eigenaar aangifte doen van huisvredebreuk of kraken. Vervolgens beoordeelt het Openbaar Ministerie (OM) de zaak. Het OM onderzoekt en beslist op dat moment of er genoeg redenen zijn om het pand te laten ontruimen.
Wanneer het OM instemt, ontvangen de krakers een waarschuwingsbrief. Daarin staat dat zij het pand binnen enkele dagen tot een week moeten verlaten. In deze brief wordt ook uitgelegd dat zij bezwaar kunnen maken tegen de voorgenomen ontruiming.
Bezwaar en mogelijke rechtszaak
Als de krakers bezwaar indienen, legt het OM de zaak voor aan de rechter. De rechter beoordeelt of de ontruiming rechtmatig is en of de belangen van de eigenaar opwegen tegen die van de bewoners. Zo’n procedure duurt meestal één tot drie weken.
Wanneer de rechter akkoord gaat met de ontruiming, kan de politie in overleg met het OM, en vaak ook met de gemeente, tot daadwerkelijke ontruiming overgaan. Dat gebeurt meestal binnen enkele dagen.
‘Wij zitten hier goed’
In het pand wonen momenteel zo’n zes mensen. “Wij zitten hier goed en we zijn ook van plan om hier te blijven”, vertelt een bewoner. “Mensen die hier een keer binnen willen kijken zijn ook welkom. Wij zijn hier niemand tot last.”
Mocht de NS daadwerkelijk aangifte gaan doen, dan laat de bewoner het er niet zomaar bij zitten. “Dan wordt het sowieso een rechtszaak. Ik wil hier niet zomaar weg”, aldus de bewoner.
Beveiliging of anti-kraak
Na de ontruiming ligt de bal weer bij de NS. Zij kunnen besluiten het pand beter te beveiligen om nieuwe kraken te voorkomen, of het tijdelijk onder te brengen bij een anti-kraakorganisatie. In dat laatste geval wordt het pand beheerd door tijdelijke bewoners of gebruikers, waarmee ook tijdelijke verhuur of herbestemming mogelijk wordt gemaakt.
