Ouderen beter beschermen tegen oplichting door nepagenten: dat is het doel van een nieuwe campagne in de Achterhoek en op de Veluwe. De politie kiest daarbij voor een opvallende aanpak: communiceren in het dialect én het organiseren van een zogeheten cyberbingo.
Donderdag waren er in heel Gelderland tal van acties onder de noemer ‘Echt niet vandaag’. De dag stond in het teken van het voorkomen van (digitale) criminaliteit. In onder meer Doetinchem, Doesburg en Hengelo werden verschillende activiteiten georganiseerd.
Roofoverval zonder geweld
Daarnaast zijn er sinds donderdag allemaal spotjes te horen en te zien in het dialect. Volgens agent Wessel ten Brinke is die keuze bewust. “Uit onderzoek blijkt dat dialect bij oudere mensen, zeker als ze wat kwetsbaar of verward zijn, beter binnenkomt. Dat is de taal waar ze mee zijn opgegroeid,” vertelt hij bij Omroep Gelderland. “Daarom dachten we: waarom doen we daar als politie niet iets mee?”
De campagne richt zich op nepagenten: oplichters die zich voordoen als politieagent en mensen thuis benaderen. Vaak bellen ze eerst, om daarna aan de deur te verschijnen en waardevolle spullen zogenaamd ‘veilig te stellen’.
“Het is eigenlijk een roofoverval zonder geweld,” zegt Ten Brinke. “Ze winnen vertrouwen en maken daar misbruik van. Soms helpen ze mensen zelfs om ringen af te doen. Het is echt gewetenloos.” Het probleem is groot. Landelijk gaat het om duizenden meldingen per jaar, en ook in de regio komt het veel voor.
'We zijn al voorzichtig'
Op de markt in Silvolde reageren bezoekers herkenbaar en alert. Veel ouderen zeggen al voorzichtig te zijn. “We doen ’s avonds sowieso niet meer open,” vertelt een vrouw. “Ze moeten eerst bellen, anders gaat de deur niet open.” Een andere bezoeker vult aan: “Als ik twijfel, bel ik mijn kinderen even. Gewoon om te checken. Je weet het tegenwoordig niet meer.”
De campagne in dialect wordt overwegend positief ontvangen. “Een goede zet van de politie,” zegt een marktbezoeker. “Het geeft toch een gevoel van herkenning.” Al denkt niet iedereen dat het doorslaggevend is: “Hier wordt ook gewoon Nederlands gesproken,” merkt een ander op.
Toch ziet de politie duidelijke voordelen. “Dialect verbindt,” zegt Ten Brinke. “Het zorgt voor een stukje vertrouwen en noaberschap. Mensen nemen de boodschap makkelijker aan en delen de flyers ook met anderen.”
Spelenderwijs leren over cybercrime
Naast de flyeractie was er donderdagmiddag in Hengelo een cyberbingo in de bibliotheek. Daar leerden ouderen spelenderwijs over digitale criminaliteit, zoals phishing en babbeltrucs. Tijdens het spel beantwoordden deelnemers vragen, waarbij goede antwoorden vakjes op de bingokaart opleverden.
Volgens Lars Noteborn van het DigiTaalhuis van Bibliotheek West-Achterhoek is dat een bewuste keuze. “Cybercrime is een heel eng onderwerp. Daarom proberen we het via een spelletje toch op een leuke manier bespreekbaar te maken,” zegt hij. “Als mensen straks met een glimlach weggaan en minder drempel voelen om hierover te praten, dan is de bingo geslaagd.”
Volgens de organisatie is juist die combinatie van informatie en interactie belangrijk. Het doel is niet om mensen bang te maken, maar om ze weerbaarder te maken.
Tips om nepagenten te slim af te zijn
De belangrijkste tips van de politie zijn helder: hang op bij twijfel, doe de deur dicht als je het niet vertrouwt en controleer altijd wie er voor je staat. “Bouw rust in en check het,” zegt politieagent Wessel ten Brinke. “En praat erover met elkaar.”
Of, zoals het in het dialect op de flyer staat:
“Samen bunt wi-j nepagenten te slim af! Laot disse laaielichters niet binnen!”
