Museumdirecteur Isabelle Bisseling van het Stadsmuseum in Doetinchem zag het zwaard in Heerlen voor het eerst weer terug. “Dat is fantastisch. Hij is net weer uit een bad gekomen en hij ziet er mooier uit dan tevoren”, vertelt Bisseling
aan Omroep Gelderland.
Eeuwenlang op de bodem
Het zwaard lag naar schatting ruim elf eeuwen op de bodem van de Oude IJssel. Juist die zuurstofarme modder zorgde ervoor dat het relatief goed bewaard bleef. Maar zodra het wapen boven water kwam, begon het proces alsnog: roestvorming, veroorzaakt door zouten die zich in het metaal hadden genesteld.
“Het zwaard ging nog een klein beetje corroderen”, vertelt Bisseling. “Het is heel goed bewaard gebleven omdat het waarschijnlijk in de modder heeft gelegen. Maar zodra het daaruit is, gaat het proces toch van start.”
Het zwaard werd in de jaren vijftig gevonden tijdens baggerwerkzaamheden in de Oude IJssel. Eerst werd het onderzocht in Delft. “Daar wilden ze het eigenlijk wel houden”, zegt Bisseling. “Maar gelukkig is het toch in Doetinchem teruggekomen en in bewaring gegeven aan het Stadsmuseum.”
Decennialang bleef het object op de achtergrond. Pas tijdens de Gelderse Archeologiedag in 2024 kwam het vikingzwaard opnieuw onder de aandacht. “Het is een beetje herontdekt”, zegt Bisseling. “Toen kon ik het niet langer laten liggen.”
Maandenlang in bad
Restaurateur René Nabben zag bij binnenkomst dat het object stevig was, maar ook dat er nog roest actief was. “Het viel me op dat hij heel stabiel was. Dat is gunstig, maar actieve corrosiewerking had hij wel.”
De oplossing was een ontzoutingsbad met chemicaliën. “Dat is een proces van zeven, acht maanden”, aldus Nabben. Daarna werd het oppervlak gereinigd met airbrasief, een straalmiddel, en afgewerkt met een beschermlaag. “Het wordt geïmpregneerd met Paraloid voor de stevigheid en afgewerkt met een laag micro-was."
Verborgen decoratie
Het opvallendste resultaat is dat details nu beter zichtbaar zijn. Waar het zwaard eerder sober leek, blijkt het eigenlijk rijker versierd. “Nu kun je heel goed zien dat het ook echt messing heeft en dat het op een hele bijzondere manier is ingelegd”, zegt Bisseling.
Ook vrijwilligerscoördinator Gerrit Dekker van het Stadsmuseum is onder de indruk. “Het ziet er schitterend uit. Ik had niet verwacht dat het zo zou zijn. Het blijft bruin, maar je ziet ook al het messing heel duidelijk naar voren komen.”
Expositie in de zomer
Het zwaard is nog niet meteen te zien in Doetinchem. Het Stadsmuseum maakt eerst een tentoonstelling waarin ook de behandeling en achtergrond van het wapen worden verteld. Daarna moet het vikingzwaard permanent te bewonderen zijn. Bisseling: “Het zwaard is van heel Doetinchem. Het is het bewijs van de aanwezigheid van Vikingen in de negende eeuw.”
