Het beleid rond de lelieteelt in Nederland dreigt een lappendeken te worden nu meer dan tien gemeenten eigen regels opstellen. In onze provincie gaat het om Lochem. De onzekerheid heeft inmiddels één lelieteler doen besluiten te stoppen.
Onrust bij omwonenden van lelievelden bestaat al heel lang. Aanvankelijk was het beperkt tot de kop van Noord-Holland, maar sinds telers hun activiteiten hebben uitgebreid naar andere delen van het land zijn ook omwonenden van die percelen in Gelderland, Friesland, Drenthe, Overijssel en Limburg bezorgd over de gevolgen voor hun gezondheid, schrijft Omroep Gelderland.
Gemeenteraden beslissen afzonderlijk
De vrees is dat de pesticiden die voor de lelieteelt gebruikt worden, neurologische ziektes als Parkinson kunnen veroorzaken. Hard bewijs daarvoor is er niet, maar het feit dat de ziekte veel voorkomt onder boeren, voedt dat vermoeden wel. Bij gebrek aan landelijke sturing zoeken provincies en gemeenten naar manieren om ongeruste bewoners tegemoet te komen.
De gemeenten hebben mogelijkheden om maatregelen te nemen vanwege mogelijke gezondheidsrisico's. En dat is precies wat nu meer en meer gebeurt. Ieder op zijn eigen wijze.
In december stemde de gemeenteraad van Lochem voor een motie die de komst van nieuwe niet-biologische siertelers de komende anderhalf jaar verbiedt. In die periode kan de raad bekijken wat ze nou wel precies willen en wat niet. Buurgemeente Berkelland stemde vorige week tegen een motie met eenzelfde strekking.
Lelieteler stopt vanwege onzekerheid
Voor agrariër Hans Eelderink betekenen dit soort berichten alleen maar onzekerheid. De vader van Hans begon ooit een loonbedrijf tussen Zelhem en Doetinchem. Maar door veranderende wet- en regelgeving in de jaren negentig rondom vorstverlet zochten ze een nieuwe tak van sport voor de wintermaanden. Hans koos voor aardappelen en lelies.
Hij vindt de leliekweek geweldig en inmiddels is het de grootste tak van zijn bedrijf. Maar omdat er steeds meer onzekerheid is, heeft hij het besluit genomen om te stoppen met het telen van lelies.
Handhavingsverzoeken bij provincie
De provincies worstelen vooralsnog met hun toezichthoudende rol en proberen lijn te brengen in de handhavingsverzoeken die ze op hun bordje krijgen. De provincie Gelderland heeft op dit moment geen specifiek beleid voor lelieteelt. Wel geldt dat gangbare bloembollenteelt niet is toegestaan in grondwaterbeschermingsgebieden.
Daarnaast werkt de provincie aan een nieuw beleidskader Land- en Tuinbouw, waarin ook sierteelt wordt meegenomen. Gedeputeerde Staten hebben handhavingsverzoeken ontvangen van milieuorganisaties en omwonenden van Natura2000-gebieden naar aanleiding van een uitspraak van de Raad van State. Die verzoeken worden momenteel behandeld.
Hoop op nieuw kabinet?
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert de sector weliswaar steekproefsgewijs, maar dat betreft vooral de technisch correcte uitvoering van de gewasbestrijding. Ze kijkt niet naar mogelijke gevolgen voor omwonenden.
Landelijk beleid voor lelieteelt ontbreekt al jaren. Vorig jaar juli riep de VNG, de belangenverenging voor Nederlandse gemeenten, samen met andere organisaties het toenmalige demissionaire kabinet op om te komen met duidelijke, uniforme regels voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, maar op die noodkreet is tot nu toe niet geantwoord.
Ook van het nieuwe kabinet hoeft geen nieuwe wet- en regelgeving te worden verwacht. Het maakt liever afspraken met alle betrokkenen. In het coalitieakkoord staat althans: 'Met de glastuinbouw, de akkerbouw en ketenpartijen sluiten we nationale, bindende convenanten om het gebruik van schadelijke gewasbeschermingsmiddelen (op basis van milieubelastingspunten) fors te beperken.'
