Uit het rapport van onderzoeksbureau Pro Facto blijkt dat verschillende overheidsinstanties tekort zijn geschoten. De mail uit 2012 van de Provincie Gelderland, waarin het bedrijf Rutgers Milieu min of meer een vrijbrief krijgt om meer vaten te plaatsen dan de tien vaten die de vergunning op dat moment toelaat, roept bij veel raadsleden vraagtekens op. “Hoe kan het dat deze beruchte mail van de provincie leidend is geweest”, vraagt Govert-Jan Pontier van de PvdA zich hardop af. “Het lijkt mij toch dat een ambtenaar binnen een gemeente dit ook nog eens goed controleert?”, zegt Ans Putman van de Partij voor Lokaal Maatwerk. Burgemeester Mark Boumans moet het antwoord schuldig blijven. “Het is voor mij volstrekt onverklaarbaar dat er zo’n antwoord is gegeven en dat niemand in de jaren daarna er iets van heeft gedacht.”
Daarbij geeft Boumans aan dat de risico’s en de opslag van het blusschuim jarenlang totaal zijn onderschat. “Als je kijkt naar wat er vanaf 2012 aan
toezicht is geweest, dan had er ergens een lampje bij iemand moeten branden. Ik snap niet waarom dat niet is gebeurd en dat maakt het zuur.” In de jaren die volgen gaat de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA), vanaf 2013 verantwoordelijk voor de handhaving, er vanuit dat er meer dan tien vaten op het terrein mogen staan. Dat liep op tot ruim 1300 vaten, waarna er pas in 2019 wordt ingegrepen als een aantal vaten al lekken.
“Toen hoorde ik voor het eerst over dit probleem”, zegt milieuwethouder Frans Langeveld op de vraag van Marijke Rűtten van de SP wanneer hij op de hoogte werd gesteld
. “Ik wist toen al wel dat PFOS een gevaarlijk goedje was, maar wist niet dat het ook in blusschuim zat. Ook ben ik in die voorliggende jaren nooit geïnformeerd over de grote opslag van het aantal vaten”, aldus Langeveld. “Die signalen hebben mij pas in 2019 bereikt. Het klopt dat ik eerder voor een werkbezoek meerdere malen bij Rutgers Milieu ben geweest, bijvoorbeeld in het kader van de participatiewet, maar dan kwam ik daar als wethouder en niet als controleur.”
Wie draait op voor de kosten? Nu het blusschuim van het failliete bedrijf onlangs door de gemeente is
overgepompt in vier silo’s is verdere schade aan het milieu voorkomen. Over de bodemsanering en een definitieve oplossing voor de verwerking van het blusschuim wordt nog nagedacht. Evenals wie er voor de gemaakte kosten op gaat draaien. “Wij vinden nog steeds dat de vervuiler moet betalen”, zegt Marius Weijers van de VVD. Volgens Boumans is daar ook alles op gericht, maar wordt er ook gesproken met andere partijen. “Ik zou het niet eerlijk vinden dat wij als gemeente als enige voor alle kosten op moeten draaien.”
Lessen trekken“We moeten ook naar de toekomst kijken en lessen trekken om herhaling koste wat kost te voorkomen”, vindt Ewout de Jong van de ChristenUnie-SGP. De betrokken overheidsinstanties zijn bezig met een plan van aanpak, waarin maatregelen komen te staan om herhaling te voorkomen. “Ik vind bijvoorbeeld dat we meer op de hoogte moeten zijn over de stand van zaken van onze milieu bedrijven binnen onze gemeente”, zegt Langeveld.
Politieke consequenties“Daarbij is het zeer wenselijk dat we als gemeente ook meer kennis en kunde in huis halen om de ernst van dit soort milieusituaties beter te interpreteren”, geeft Boumans aan. “Wij zullen in de voorjaarsnota dan ook een voorstel doen voor meer ambtelijke versterking op dit punt.” Of de uitkomsten van het rapport ook leiden tot politieke consequenties voor de wethouder of de burgemeester werd woensdagavond niet duidelijk. Daarover zal in de raadsvergadering op 29 april verder worden gesproken.
Foto: REGIO8
