Foto: REGIO8
Complexe behandelingen bij kanker en vaatziekten worden steeds vaker alleen nog uitgevoerd in ziekenhuizen die deze ingrepen vaak doen. Haalt een ziekenhuis de vastgestelde norm niet, dan mag het die zorg niet meer aanbieden. Ook niet als de kwaliteit van de zorg goed is. Het Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem vreest dat regionale ziekenhuizen daardoor kwalitatieve zorg kunnen kwijtraken.
In een gesprek met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), die in Nederland toezicht houdt op de kwaliteit van zorg, heeft het Slingeland Ziekenhuis haar zorgen geuit over het sturen op aantallen. Het ziekenhuis vraagt zich af of er niet breder naar kwaliteit gekeken moet worden. "Om een kaalslag van locaties te voorkomen en keuzevrijheid en toegankelijkheid te behouden."
Complexe zorg concentreren
De komende jaren moeten ziekenhuizen meer regionaal samenwerken. Dat houdt in dat complexe zorg op minder plekken wordt aangeboden, namelijk alleen in ziekenhuizen waar een behandeling regelmatig wordt uitgevoerd. Het idee is dat artsen en teams beter worden als ze een ingreep vaker doen.
Zo worden sinds begin 2026 complexe behandelingen bij kanker en vaatziekten alleen nog uitgevoerd in ziekenhuizen die voor deze ingrepen voldoen aan de gestelde norm. Het gaat dan onder meer om maag-, slokdarm-, alvleesklier-, nier-, long- en hoofd-halskanker.
Voor het Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem heeft dat ertoe geleid dat zij patiënten met een longtumor niet meer mag opereren. Voor deze ingreep gaan patiënten vanaf 2027 naar ziekenhuis Rijnstate in Arnhem. De voor- en nazorg blijft wel in Doetinchem.
Verkeerde prikkel
Als een specialisme verdwijnt, gaat er kennis en ervaring verloren, zegt het ziekenhuis. Bovendien zijn afdelingen met elkaar verbonden. "Wanneer een specifieke ingreep verandert in de organisatie, kan dat invloed hebben op andere afdelingen die daarop steunen, zoals de spoedeisende hulp of traumazorg waar ook chirurgische expertise nodig is", aldus woordvoerder Martje van de Kamp.
Ook kan het gevolgen hebben voor het aantrekken en behouden van artsen. Voor de patiënt betekent het dat zij voor bepaalde complexe zorg verder moet reizen.
Daar komt volgens het ziekenhuis nog iets bij. Als alleen operaties meetellen voor de norm, kan dat een verkeerde prikkel geven. Artsen gaan dan mogelijk eerder opereren, terwijl passende zorg er juist om draait dat samen met de patiënt wordt gekeken wat de beste oplossing is. "Een ingreep is niet altijd voor iedere patiënt de beste oplossing", zegt Van de Kamp.
Norm veranderen?
Het Slingeland kaart bij de inspectie aan dat ook een behandeling zonder operatie mee zou moeten tellen. Soms wordt er bewust gekozen om niet te opereren, bijvoorbeeld omdat de risico's te groot zijn. Volgens het ziekenhuis is er dan nog steeds sprake van behandeling, ook al telt die niet mee in de norm.
Voor de afdeling vaatchirurgie geldt dat het Achterhoekse ziekenhuis nu maar nét aan de norm voldoet. Het Slingeland verricht zo'n 53 tot 55 vaatchirurgische ingrepen per jaar en de ondergrens ligt op 50. Doetinchem wil deze zorg graag behouden, maar als de focus alleen ligt op aantallen, kan dat spannend worden.
'Te smal ingestoken'
Ook als een ziekenhuis goed presteert ten opzichte van andere ziekenhuizen, is de norm nu het enige dat telt. "Je zou bijvoorbeeld ook kunnen kijken naar het aantal complicaties dat optreedt na bepaalde ingrepen, of de kwaliteit van leven. Daar heeft de patiënt wat aan", aldus Van de Kamp.
De inspectie geeft in het gesprek aan de zorgen wel te begrijpen, maar zegt ook: deze bestaande normen zijn leidend. Als ziekenhuizen die normen willen veranderen, moet dat via wetenschappelijke verenigingen gebeuren.
