Er is een programma samengesteld met de plaatsen Bontebrug en Anholt in de hoofdrol. Tussen beide plaatsen heeft een tram gelopen én reed in de 17e eeuw een postkoets van Berlijn naar Amsterdam. Vanuit Wesel grensstation Dreibömer via de Regniet. Daar was een relaisstation tegenover de voormalige herberg Gasseling. Het station werd gebruikt om de paarden te wisselen en de post voor Anholt en omgeving werd uitgeladen en nieuwe post werd ingeladen.
Oude GTW-bus
Vanaf Doesburg en Silvolde via Bontebrug en Voorst liepen handels- en hessenwegen in de richting van Anholt en verder Duitsland in. Langs deze routes liggen historische panden en halteplekken. Via uitgezette fietsroutes zijn deze te bezoeken. Sommigen hebben een kleine overzichtstentoonstelling over het thema ingericht.
Wandelroute
In Bontebrug is een wandelroute uitgezet langs tien historische plaatsen. Publiek dat op deze dag het stadsmuseum in Doetinchem bezoekt kan gratis met de oude GTW-bus meerijden naar Bontebrug. De rit zal drie keer gemaakt worden. Voor kinderen zijn er oudhollandse spelen.
“Er zitten zoveel verhalen aan deze vergeten routes vast. Je kan er zoveel uit halen”, zegt Lidy Löwenthal uit Terborg van het comité. “Je zit met een afvaardiging van oudheidkundige verenigingen en de VVV’s bij elkaar en dan rollen de ideeën vanzelf over tafel. Dat gebeurt wanneer je allemaal van de geschiedenis van de streek houdt.”
Bij het overleg schuift steevast een vertegenwoordiging van Anholt aan. Dat komt omdat de grensplaatsen Netterden, Megchelen en Anholt veel gemeen hebben en activiteiten over landsgrenzen heen gaan, verhaalt Löwenthal.
“Er zijn in de loop van de tijd zoveel verwantschappen aan beide zijden van de grens ontstaan. Al spreken we elkaars taal niet, we verstaan elkaar goed”, zegt Karin Plettenberg van het Heimathaus in Anholt. “Je merkt dat al aan onze achternamen; we hebben allebei Duitse en Nederlandse wortels.”
Meer verwantschap en 'Begeisterung'
De landsgrenzen zijn diverse malen verschoven. Dat gebeurde in zowel de Tachtigjarige Oorlog als de Tweede Wereldoorlog. In Duitsland bestaat ook een Open Monumentendag, maar die wordt minder gestimuleerd dan in Nederland. Plettenberg: “We zijn daarin minder georganiseerd. Door bij Nederland aan te sluiten, kunnen we met het grensoverschrijdende programma ook Duitsland meer enthousiast maken over onze gezamenlijke verhalen. Met name hopen we families met kinderen te interesseren. ‘Unterwegs!’ is wat dat betreft een verbindend thema tussen ons en de Nederlandse kant.”
Tijdens de Open Monumentendag wordt de Monumentenprijs uitgereikt aan de familie Van Hall in Voorst vanwege de restauratie en renovatie van havezate De Stakenborg. Dit gebeurt om 10.30 uur. Een opvallende verschijning tijdens Open Monumentendag is het optreden van Achterhoekse folkrockformatie Palace Flophouse. Deze band van weleer uit Bontebrug trad rond 1980 ook op in Duitsland.
