In de grensstad Emmerich am Rhein groeit de steun onder inwoners voor een vuurwerkverbod. Nu in Nederland een landelijk verbod is aangekondigd, laait ook in Duitsland het debat op, zowel lokaal in Emmerich als op deelstaatniveau. De vraag hoe grensgemeenten met het Nederlandse vuurwerkverbod moeten omgaan, vormt de reden voor dit debat.
“De vraag is vooral hoe de Nederlandse politie kijkt naar de handhaving in de grensstreek. En wat betekent dat concreet voor Emmerich?” zegt stadswoordvoerder Tim Terhorst over de zorg die in de grensstad heerst. “We hebben op dit moment geen wettelijke basis voor een verbod en kijken eerst wat de gevolgen zijn voor onze stad.”
In een online petitie van een groep inwoners staat dat er onder inwoners zorgen leven over toenemende overlast en onveiligheid. Harde knallen, letsel en vuurwerk dat zich uitstrekt tot dagen rond oud en nieuw zorgen voor angst bij mensen en dieren. Ook de hoeveelheid afval en milieuschade speelt een rol. Zij roepen daarin het stadsbestuur op te kijken naar veiligere alternatieven, zoals centrale vuurwerkshows.
Onzekerheden
De stad Emmerich erkent dat inwoners meer overlast ervaren, maar van echte zorgen is volgens Terhorst geen sprake, wel van de vele onzekerheden. “We weten nog niet hoe de Nederlandse regels precies worden toegepast en in hoeverre burgers zich aan het verbod houden. Is het transport van vuurwerk over de grens straks verboden? En hoe komt vuurwerk bij Nederlandse verenigingen die straks een tijdelijke ontheffing hebben gekregen?”
Wel verwacht Emmerich gevolgen voor de lokale vuurwerkverkoop. De jaarlijkse toestroom van Nederlandse kopers in de laatste dagen van het jaar zal waarschijnlijk verdwijnen, verwoordt Terhorst de gesprekken die gaande zijn binnen het gemeentehuis. Tegelijkertijd houdt de stad rekening met nieuwe situaties. “Komen vuurwerkliefhebbers straks juist naar Emmerich om hier af te steken en te vieren? Ook daar denken we over na.”
Vuurwerkvrijezones?
De Duitse wet biedt gemeenten momenteel alleen de mogelijkheid om vuurwerkvrije zones in te stellen. “Dat kan alleen als er in het verleden ernstige veiligheidsincidenten zijn geweest. Die hebben wij hier niet gehad, dus aan die voorwaarden voldoen we niet,” aldus Terhorst. “En mocht er ooit een verbod komen, dan is de volgende vraag: wie gaat dat controleren?”
Referendum
Terhorst begrijpt de petitie voor een vuurwerkverbod en de oproepen voor georganiseerd vuurwerk afsteken. In Duitsland kunnen burgers via een zogenoemd Burgerbegehren met voldoende handtekeningen een bindend referendum afdwingen. Omdat vuurwerk samenhangt met veiligheid en politietaken, is daarvoor minimaal een besluit op deelstaatniveau nodig. In Noordrijn-Westfalen (NRW) loopt inmiddels een volksinitiatief waarvoor eerst 3.000 handtekeningen nodig zijn om een referendum te mogen organiseren. Voor een bindend referendum zijn vervolgens circa één miljoen handtekeningen nodig.
Of dit uiteindelijk leidt tot een landelijke wetswijziging, betwijfelt Terhorst. De eindbeslissing ligt bij de federale overheid in Berlijn. En daarvoor dienen de deelstaten in Duitsland op één lijn te liggen.
