De renners staan er niet bij stil maar op 24 juni razen de tijdritspecialisten op het NK in Lochem over een strook asfalt waarin olifantsgras zit. Deze grassoort is een duurzaam alternatief voor milieuonvriendelijk bitumen. En je kunt er nog veel meer mee.
Erik Langenkamp is akkerbouwer in Laren. Hij verbouwt sinds 2022 miscanthus giganteus, oftewel olifantsgras; een snelgroeiend siergras dat wel vier meter hoog wordt. Drie oogsten heeft hij nu achter de rug. "Het kan als strooisel in stallen, als bedekking tussen de planten om onkruid tegen te gaan, als veenvervanger in potgrond", legt hij uit bij Omroep Gelderland. "De fijne variant is perfect als kattenbakvulling en cavia- en konijnenstrooisel. In Engeland, Frankrijk en Duitsland wordt het veel als biobrandstof gebruikt. En in de bouw als plaatmateriaal en bij isolatie. Je kunt er zelfs dijken mee verstevigen."
In olifantsgras zit lignine. Lignine kun je gebruiken als bindmiddel van onder meer zand en steen in asfalt. Daarvoor wordt nu bitumen gebruikt, een product dat je maakt uit ruwe aardolie. Her en der zie je proeven met lignine in asfalt.
Frankrijk en Duitsland lopen voor
Volgens het vakblad Nieuwe Oogst stijgt de productie van miscanthus, al loopt ons land achter op Frankrijk en Duitsland. Vorig jaar hadden wij 1.300 hectare aan miscanthus, zeg maar 1.800 voetbalvelden. Duitsland en Frankrijk zaten in 2025 op 12.000 hectare. "Onbekend maakt onbemind", zegt Marcel van de Peppel van Miscancell. Dit Arnhemse bedrijf verwerkt miscanthus tot industriële grondstoffen, zoals asfalt. "Het is een vezelgewas, een snelgroeiend gewas dat in Europa nu vooral in gebruik als energiegewas."
Brandstof in kachels en ovens dus. Van de Peppel: "Maar je kunt van olifantsgras ook papier maken, gebruiken in cosmetica. Per jaar komt er 50 procent aan verbouwareaal bij. En ik hoop dat dat niet stopt." Miscanthus is een meerjarig gewas, verduidelijkt Langenkamp. "Je plant één maal en kunt dan zo’n 20 à 25 jaar oogsten. Die gehele periode doe je geen grondbewerkingen en heb je geen bestrijdingsmiddelen nodig. Dat is een van de redenen dat het als duurzaam gewas wordt gezien."
Voor akkerbouwers kan miscanthus een alternatief verdienmodel zijn, zegt Van de Peppel. "Het kan concurreren met maïs en is toe te passen in de bouw." De teelt van miscanthus is voor akkerbouwer Langenkamp nog niet winstgevend. "Het is nu vergelijkbaar met de opbrengst van mais, in de toekomst moet dit meer saldo geven om het ook financieel duurzaam te maken. Als akkerbouwer wissel je af in teelten tussen laag- en hoogrenderende gewassen. Dit gemiddelde ligt hoger dan het vergelijk met mais."
'Het fietst perfect'
Hij woont hemelsbreed een paar honderd meter van de Bremweg in Laren. Deze landweg van ruim zevenhonderd meter lang is onlangs opnieuw geasfalteerd met grasfalt. Het fietst perfect, zegt Henk Oudenampsen van de Wielergroep Laren. "Mooi strak asfalt en daar worden we heel blij van."
De wielergroep in Laren en LWC De Paaschberg in Lochem tekenen op 24 juni voor het NK Tijdrijden en de chronospecialisten razen die dag ook over de Bremweg. Over het oude, kapotte asfalt was dat onmogelijk geweest, zegt Oudenampsen. "Dat kon gewoon niet, met al die boomwortels, als je er niet op let, dan stuiter je met hoge snelheid van de fiets af."
Dat tijdrijders op het NK over grasfalt gaan, langs een boer uit Laren die zelf miscanthus verbouwt, maakt hem een trotse Achterhoeker. "We moeten de wereld verbeteren en het begint hier."
