De Duitse grensinwoonster Carolien Terhardt kan niets meer beginnen tegen de komst van drie windturbines. De eerste turbine komt op slechts 500 meter van haar woning te staan. Sinds de Duitse gemeente Rhede heeft ingezet op windenergie ligt haar huis aan de rand van beschermde natuur. Alle hoop vestigt Terhardt nu op de Nederlandse buren in ’t Woold. Die buurtschap ligt volgens Nederlandse en Europese regels wél in zwaar beschermde natuur en kan zich bij Kreis Borken nog verweren, al zijn de Duitse procedures voor Nederlanders moeilijk te doorgronden.
De Duitse buren zijn ‘ziemlich’ geschokt, zeggen ze over de manier waarop Stadt Rhede met de Nederlandse buren omgaat. Nederlandse overheden, zoals de gemeente Winterswijk, zijn niet betrokken geweest bij de plannen. Dat is volgens de Wooldse inwoners op de avond bewust zo gedaan om maximaal gebruik te maken van een tijdelijke noodwet die de bouw van windmolens moest versnellen vanwege de energie- en economische crisis in Duitsland. Die noodwet gold driekwart jaar. Rhede wees in die periode nieuwe windgebieden aan en schrapte zelfs de verplichte Duitse Milieu-Effectrapportage (MER).
Duitse buren helpen waar het kan
Voor de Duitse grensinwoners zat er niets anders op dan zich te schikken. Die gang van zaken dreigt een harde grens te trekken en dat is wat de grensinwoners niet willen laten gebeuren. "Onze kinderen gaan gewoon met elkaar om." Anderzijds maken de investeerders van de windmolens, waaronder enkele agrariërs, ook deel uit van de gemeenschap aan de grens wat het leven onder spanning zet. ‘Dat dit in Europa gebeurt, is niet te bevatten’, klinkt op de avond duidelijk door.
Wat Terhardt en haar Duitse buren wel konden doen, was het laten drukken van protestborden. De Duitse buurt was ook aanwezig op de informatieavond in verenigingsgebouw Juliana om de Nederlanders te steunen. In de Duitse onderzoeken belangrijke effecten onderbelicht gebleven. Ricarda Kleffel van de werkgroep Windmolenvrij Woold. “Er is nauwelijks onderzoek gedaan naar de gevolgen voor de Nederlandse kant. Dat is onacceptabel.”
Volgens de grensinwoners maakt Rhede misbruik van de landsgrens en de tijdelijke noodwet, waardoor lokale politieke besluitvorming buitenspel is gezet.
Alsnog Duitse MER geeft gelegenheid bezwaarmakers
Drie van de twaalf geplande windmolens liggen op de Kulverheide in het Wooldse Ven. Kreis Borken wil hiervoor een bouwvergunning afgeven, nadat Rhede vlak voor het aflopen van de noodwet het bestemmingsplan wijzigde. Na protesten en aangetekende verzoeken van de gemeente Winterswijk en de provincie Gelderland moesten Düsseldorf en Berlijn alsnog een MER laten uitvoeren. Die ligt nu ter inzage.
Nederlandse grensinwoners kunnen tot 19 januari bezwaren indienen. Tijdens een informatieavond in ’t Woold kregen zij uitleg en ondersteuning, want de Duitse procedures zijn complex en bureaucratisch. Windmolenvrij Woold heeft hiervoor de websitewooldwindalarm.nlopgezet. ‘t Woold houdt het vertrouwen de bouw tegen te kunnen houden. Mocht dat niet geheel lukken dan is er nog een laatste route, de weg naar het Europese Hof.
De schade van windmolens geeft toename plaagdieren
Binnen een straal van twee kilometer liggen 27 woningen die hinder zullen ondervinden. Het gaat om laagfrequent geluid en schade aan natuur, zegt Tanja van der Ree, eigenaar van een logeerboerderij. Bioloog Mark Hessels noemt de windmolens een bedreiging voor de biodiversiteit door afname van insecten en verstoring van ecosystemen. Plaagdieren gaan vaker voorkomen. “Dat de molens onherstelbare schade veroorzaken aan natuur en gezondheid weten we. Het is aan ons dat duidelijk te maken.”
Volgens de inwoners dreigen Winterswijkers bovendien economisch miljoenen te verliezen. Rhede compenseert maximaal 150.000 euro, aangezien planschade in de Duitse wetgeving niet bestaat.
