“Ik ben er enorm van geschrokken”, zegt fruitboomeigenaar Roelof de Wit in reactie op de uitkomsten van het onderzoek van het tv-programma ‘De Monitor’ en nieuwswebsite ‘Follow the money’. Zijn tuin grenst aan het terrein met de giftige vaten. "De appelboom staat al ongeveer vijftien jaar in onze tuin. Twee jaar geleden hebben we er voor het laatst appelmoes van gemaakt. Dat zou kunnen betekenen dat we in kleine hoeveelheden PFAS hebben binnengekregen.” De appels zijn onlangs onderzocht door de Vrije Universiteit van Amsterdam in opdracht van het tv programma
‘De Monitor’ en 'Follow the money'. Uit het onderzoek blijkt dat in de appels veertig keer de waarde is gemeten dan in een normale appel zit.
Ondanks de hoge waarde blijft het onder de norm wat een mens aan PFAS binnen mag krijgen, volgens hoogleraar Jacob de Boer: "Als je één appel per dag eet blijf je nog ruim onder de normen, dus dat is mooi", zegt De Boer tegen
De Monitor. "Maar het moet natuurlijk niet vergeten worden dat die meneer ook woont op dat terrein en er vlak naast de grond verontreinigd is. Het kan via de bodem of via de schoenen het huis binnenkomen. Hij zit toch in een sterk verontreinigde situatie, dus wat dat betreft ben ik toch evengoed wel bezorgd.
Preventief onderzoeken
De Wit is blij dat zijn gezondheid nog geen risico loopt, maar zit met veel vragen. "Je gaat wel denken als het in de appel zit, dan heeft het al een afstand afgelegd van vijftien meter hier naar toe. Het zit in de grond en in het grondwater, dus hoe vervuild is de grond hier?" Roelof hoopt snel duidelijkheid te krijgen: "PFAS stapelt zich op in het lichaam en verdwijnt niet. Op dit moment hebben mijn vrouw en ik geen klachten. Maar het heeft wel door mijn hoofd gespeeld of we ons niet preventief moeten laten onderzoeken nu we weten dat het ook bij ons in het lichaam zit.”
'Is ons nooit verteld'
De Wit heeft onlangs een brief vanuit de gemeente gehad over de stappen die nu worden genomen om op korte termijn tot een oplossing te komen voor de vaten met blusschuim. “Tot op de dag van vandaag is ons nooit verteld dat wij beter niet van het fruit kunnen eten, omdat het wel eens schadelijk zou kunnen zijn”, zegt De Wit. Burgemeester Mark Boumans snapt de zorgen van de Wit. "Ik begrijp ook best dat mensen willen dat er iets gebeurd", zegt Boumans. "We zijn daar ook op gericht om veiligheid, gezondheid en het milieu goed te bewaken."
Vervuiler moet betalen
De gemeente is nog steeds van mening dat de vervuiler als eerste voor de kosten van het opruimen moet betalen. “Als dit niet lukt, dan kom je uiteindelijk bij de overheid terecht, maar niet meteen”, zegt Boumans. De burgemeester vindt dat dergelijke milieuproblemen door betere landelijke regelgeving eerder aangepakt kunnen worden. "In het hier en nu zitten wij er mee", weet de burgemeester. "Dus willen wij dat ook op een veilige manier zo snel mogelijk oplossen."
Gemeente wil stap zetten
Medio augustus heeft de gemeente aanvullende geur-, bodem- en grondwateronderzoeken uit laten voeren om meer inzicht te krijgen in de huidige milieuschade. "De uitkomsten hiervan zijn inmiddels binnen en de GGD zal de situatie opnieuw beoordelen", zegt Boumans. "Als blijkt dat het gevaar voor de volksgezondheid groter is dan we op basis van de ons bekende rapporten weten, heeft dit invloed op hoe we in deze zaak gaan handelen." Los van het GGD-advies zegt Boumans graag stappen te willen maken. "We zien op het terrein dat het er niet beter op wordt. De vaten rusten op hout dus is er wel toenemende urgentie. We gaan de winter tegemoet, dus willen we nu wel graag een stap voorwaarts maken."
Snel actie ondernemen
Het opruimen van de vaten blijft daarmee een hoofdpijndossier voor de gemeente. "PFAS is gewoon een heel vervelend stofje. De wetgeving hieromtrent is ook behoorlijk gewijzigd. We hebben jarenlang met elkaar dit soort stoffen gebruikt en dat afval staat overal in Nederland", zegt Boumans. "Milieu bedrijven lopen soms voor hun verantwoordelijkheid weg en dan komt de samenleving met de kosten te zitten. Dat proberen we in de klauwen te houden, zodat niet de belastingbetaler in Doetinchem volledig voor de rekening opdraait", aldus Boumans.
Alleen maar verliezers
De buurman van de vaten blijft dus in de wachtkamer zitten. “Uiteindelijk zijn er alleen maar verliezers, maar voorop moet staan dat de lekkage zo snel mogelijk wordt verholpen", zegt De Wit. "Ik snap dat het allemaal heel lastig is en partijen verschillende belangen hebben. Het is ook niet iets wat je vanmiddag even oppakt, maar ik had wel meer actie verwacht."
De uitzending van 'De Monitor' is maandagavond vanaf 22.20 uur te zien op NPO2.
Foto: REGIO8
