“Het geef eigenheid, maar het is ook de taal die verbindt. Je kan je er beter in uitdrukken dan in een andere taal, omdat het je moederstaal is”, zegt Marije Stomps van het erfgoed centrum van de Achterhoek en de Liemers. Het erfgoed centrum merkt dat de streektaal de laatste jaren in populariteit is gegroeid. Hoewel de taal is voorheen nog is benoemd tot minderheidstaal, keert het steeds vaker terug in de muziek, de literatuur en zelfs op scholen.
Volgens Stomps is het Nedersaksisch, waar het Achterhoeks onder valt, ouder dan het algemeen beschaafd Nederlands. “Het Nedersaksisch is een taal die in een heel groot gebied wordt gesproken. Hier in de Achterhoek, op de Veluwe, plat Duits in Duitsland en zelf tot in Denemarken aan toe. Dus Nedersaksisch is de taal en het Achterhoeks in een variant van die taal”, zegt Stomps.
Muziek
Streektaal is in de muziek nog steeds ontzettend populair, dat ziet Kevin Raayman van De Boetners ook. De zanger schrijft en zingt in de Achterhoekse streektaal. Voor hem voelt het vertrouwd. “Wij begonnen een beetje in de tijd dat Normaal een beetje aan het eind van zijn latijn was en de afscheidstournee in 2015 begon. Je merkte toen heel erg dat er nog meer bandjes kwamen, want Normaal moest een opvolger krijgen”, zegt Raayman.
Hij geeft aan dat in de afgelopen jaren de waardering van de Achterhoekse streektaal niet is verdwenen. “Als wij in de discotheek spelen, zingen jongeren alle teksten mee. Of ze nou zestien zijn, 21 of nog ouder, het maakt niet uit. Volgens mij leeft het enorm”, aldus Raayman.
De toekomst van het Achterhoeks
Raayman en Stomps vermoeden dat dat de streektaal nog lang niet ten einde is. Raayman: “Veel jongeren praten misschien niet altijd meer in de spreektaal met elkaar. Maar als we in bijvoorbeeld de Radstake spelen, worden de teksten gewoon woord voor woord meegezongen. Van Normaal, van Jovink, van ons, van Bökkers.” De zanger geeft aan dat zolang de streektaal in de muziek actief blijft, het nog lang niet uitsterft. Ook Marije Stomps reageert positief op de vraag of de Achterhoekse streektaal over vijftig jaar nog bestaat: “Als ik zie hoe het nu weer steeds populairder wordt, dan denk ik dat dat over vijftig jaar nog helemaal goed zit.”
Onderwijs
Om te zorgen dat de taal niet uitsterft is Erfgoed Centrum Achterhoek en Liemers de afgelopen jaren druk bezig geweest om de streektaal te promoten. Ze hebben bijvoorbeeld het onderwijsproject Wiesneuzen voor groep 5 en 6 ontwikkeld. Ze zijn ook bezig met het vak Nedersaksisch op het vervolgonderwijs. Studenten van het Graafschap College hebben binnenkort de primeur; zij mogen als eerste het vak volgen. “Ja, dat is geweldig”, zegt Stomps.
