Het is zaterdagmiddag in Anholt, een dorp op een steenworp van de Nederlandse grens. De groen-witte vlaggen hangen uit in de straten. Op het plein voorhet bekende kasteel van deWasserburg verzamelen zich leden van zes schutterijen uit de gemeente Isselburg, met in hun midden de nieuwe Fürst: Emanuel zu Salm-Salm, erfopvolger van het adellijke huis en beschermheer van het feest.
De burcht stond bijna een jaar leeg, sinds het overlijden van Carl Philipp, Fürst zu Salm-Salm, vorig jaar augustus. Met zijn terugkeer neemt zoon Emanuel niet alleen het slot weer in gebruik, maar ook zijn rol in de lokale traditie. Volgens het ritueel dat diepgeworteld is in deze grensstreek, werd de Fürst onder begeleiding van muziekkorpsen, vaandeldragers en trommelaars ‘binnen de stadsgrenzen gehaald’; een symbolische daad waarmee Anholt niet alleen zijn vorst verwelkomt, maar ook de gemeenschap als geheel bijeenbrengt.
Een jaar onder het vaandel
Het Schützenfest in Anholt is een levendig en eeuwenoud dorpsfeest dat generaties verbindt. Met 480 leden is de schutterij diepgeworteld in de gemeenschap. Kinderen, jongeren en volwassenen nemen elk op hun manier deel aan het vogelschieten.In groene uniformen trekken muziek, vaandels en traditie door Anholt. Het feest biedt meer dan bier en bratwurst: het schept orde, verbondenheid en identiteit. Sinds 1493 keren velen jaarlijks terug naar hun geboortegrond voor dit sociale hoogtepunt.
Het hoogtepunt in dit speciale jaar is toch wel de taptoe van de zes schutterijen met de burcht op de achtergrond. Het heeft een historische aanblik, het samenspel van tamboers en blazers geeft het publiek waarvoor ze gekomen zijn. Burgemeester Michael Carbanje en de vorst Emanuel zu Salm-Salm zijn de sprekers. De pastoor is aanwezig: het schuttersleven kent een katholieke oorsprong, met rituelen als zegeningen en het eervol geridderd worden.
‘Engagement’
Ze spreken hun waardering over de verbindende kracht van zes schutterijen en de gemeenschapszin in de dorpen en ook contacten maakt met de Achterhoek op kringdagen en de kermissen en omgekeerd. Vorst Zu Salm-Salm: “Bewaar engagement ook voor de toekomst. Het schuttersleven heeft ook democratische waarden in zich. Neem mensen op die deze waarden zoeken”, riep hij op. De taptoe voor de burcht werd afgesloten met een gebed en het zingen van het Duitse volkslied waarna de kerkklokken over Anholt luidden.
Vreemdheid voor Nederlandse bezoekers
Een handjevol Nederlandse bezoekers genoot van de sfeer en de bijzondere manier waarop de Duitsers hun traditie hooghouden. Het voelt tegelijk ouderwets én opvallend actueel: mensen met elkaar verbinden, niet polariseren. Dat is precies wat Emanuel zu Salm-Salm aanspreekt, voorzitter van de schuttersbonden in Duitsland. In Anholt is hij vooral gewoon een bekende die zich makkelijk tussen de mensen beweegt. “Hij hoort erbij. We zeggen: hij is een Anholter,” lacht Boland.
