“Ik denk dat het heel belangrijk is dat het blijft”, aldus Kirsten Zimmerman over het vertellen van de verhalen van de omgebrachte gevangenen. “Niet alleen voor de nabestaanden, maar voor iedereen die hier de verhalen wil horen. Je kan zien waar de mannen gevangen zaten, hier is het gebeurd.” In 2018 is Zimmerman, zelf ook nabestaande van een van de gefusilleerde mannen, begonnen aan een onderzoek naar alle omgekomen gevangenen uit De Kruisberg. “Het geeft mij voldoening dat ik de verhalen van die mannen heb kunnen uitzoeken, vooral als je er ook nabestaanden mee helpt”, aldus de onderzoeker. “Als je ziet hoe emotioneel het ze nog maakt en het ze vandaag de dag nog bezighoudt, ben je blij dat je het verhaal nog kunt vertellen.”
Een andere nabestaande, Jan Jacob de Groot, vertelde zaterdag over zijn eigen opa, de man waar hij naar vernoemd is. Hij deed dat vanuit de gevangenisvleugel waar De Groot senior de laatste dagen van zijn leven doorbracht. “Ik ben hier een keer op bezoek geweest omdat ik hoorde dat je dit kon bezoeken en toen vond ik dat zo indrukwekkend dat ik dacht: ‘ik moet wat meer doen met het verhaal van mijn opa’”, aldus De Groot. “Vervolgens ben ik er ingedoken en heb ik mijn tantes en ooms geïnterviewd om te kijken wat zij mij nog konden vertellen.”
Bezoekers vertellen eigen verhaalDe nabestaanden vertelden niet alleen, maar leerden ook een hoop van de tientallen bezoekers die zaterdag naar de voormalige gevangenis kwamen. “Er zijn ook heel veel mensen die hier komen en hun eigen verhaal meebrengen. Wat je vaak ziet is dat we in gesprek met elkaar raken en dat het niet alleen mijn verhaal is, maar van iedereen, en dat we het met elkaar delen.”
Toekomst De Kruisberg
De vleugel waar de nabestaanden hun verhalen vertelden is ook een monument ter nagedachtenis aan de gevallen verzetsstrijders. De Kruisberg staat op
de nominatie om verkocht te worden door het Rijksvastgoedbedrijf. Stichting Doetinchem Herdenkt hoopt ook in de toekomst te kunnen blijven en daar Zimmerman is het mee eens: “Het is ons cultureel historisch erfgoed en het is belangrijk dat je de zwarte bladzijde van de geschiedenis blijft lezen om ervan te leren en om die mensen niet te vergeten die zo’n daad gesteld hebben.”
