Zorgen bij agrariërs om Jacobskruiskruid

“Wij noemen het ook wel de sluipmoordenaar onder ons vee”, vertelt Willy Erinkveld, eigenaar van recreatieboerderij De Melktap in Geesteren. “Vroeger was er een ander maaibeleid, toen werd er veel eerder gemaaid. Het onkruid stond daardoor nog niet in bloei. Doordat er nu later wordt gemaaid, komt het Jacobskruiskruid in bloei en kan het zaad via de wind op onze weilanden en akkers terechtkomen.” De dieren eten het Jacobskruiskruid niet op als het in het weiland staat, omdat er een geur aan het onkruid zit die de dieren afschrikt. Als het Jacobskruiskruid terecht komt in het maaisel en het hooi, dan gaat de geur er vanaf en eten de dieren het volgens Erinkveld wel op.

Dierenarts Wim Schaap laat weten dat een enkele plant niet gevaarlijk is, maar als de dieren een grote hoeveelheid van de plant met de stof alkaloïde eten, het wel gevaarlijk en zelfs dodelijk kan zijn. Schaap: “De alkaloïde wordt afgebroken in de lever en dan ontstaat er een gifstof waardoor er levercellen kapot gaan. Het dier krijgt dan leverschade en daardoor ook andere problemen, daar kunnen ze dan uiteindelijk aan sterven. Het probleem stapelt zich in de jaren daarna op omdat de schade in de lever niet meer herstelt.”

Aanpak gemeenten
Hans van Beuzekom, die de portefeuille Fauna beheert binnen belangenorganisatie LTO Noord, laat weten dat de organisatie voor biodiversiteit is, maar dat er wel grenzen aan zijn. Van Beuzekom: “Gemeenten kunnen met hun maaibeleid er in ieder geval rekening mee houden. Ze kunnen bijvoorbeeld maaien voordat de bloei van de plant is begonnen, zodat het zaad zich niet verder verspreid. Het zou helemaal mooi zijn als ze het Jacobskruiskruid met de wortel uit de grond zouden trekken, dan ben je er ook in één keer vanaf.”

Bestrijden van het onkruid
Het bestrijden van het Jacobskruiskruid is erg moeilijk. “Er wordt geadviseerd om het te verwijderen met de hand”, laat Erinkveld weten. “Dat is ondoenlijk werk, je krijgt de wortel er niet uit, dus het groeit ook weer aan. Dan kom je eigenlijk al snel op chemische bestrijding en dat willen we als agrariërs liever niet, maar we worden eigenlijk gedwongen om het Jacobskruiskruid op die manier te bestrijden. Zo’n plantje kan wel tussen de 75.000 en 200.000 zaadjes hebben en dat waait over alle weilanden heen met snelkiemend zaad, dus je raakt het echt niet kwijt, ook niet met bestrijden.”

Oplossing
Verschillende Achterhoekse gemeenten zijn actief bezig met ecologisch maaibeleid. De LTO hoopt op een gesprek. “Ik zou graag willen dat we in gesprek gaan met de overheden en instanties die het op hun grond hebben staan”, vertelt van Beuzekom. “Dat zijn waterschappen, Rijkswaterstaat en ProRail bijvoorbeeld. Laten we gewoon eens in overleg gaan hoe we het op kunnen lossen. Ik ben altijd voor samenwerking en volgens mij moet het op te lossen zijn met een beetje goede wil.”