“Ik vond het moeilijk om mijn tranen te bedwingen”, zegt nabestaande Rudie de Bruin, die speciaal vanuit Israël naar ’s-Heerenberg kwam om bij het moment aanwezig te zijn. “Je word dan toch geconfronteerd met je gevoelens, waar je niet dagelijks aan denkt. Dat blijft emotioneel.” Van de familie Bloemendaal aan de Klinkerstraat werden tijdens de Tweede Wereldoorlog een man, zijn vrouw en een drie maanden oude baby vermoord. Nabestaande De Bruin werd vernoemd naar de man, Rudi: “Mijn moeder had eigenlijk gehoopt op een jongetje, want ze wilde die naam terugbrengen in de familie. Helaas was ik een meisje, maar mijn moeder besloot het toch heel belangrijk te vinden.”
De onthulling was voor De Bruin gelijk een kleine reünie, want er was ook een andere nabestaande aanwezig. “De enige overlevende die de broers gekend heeft, is hier ook aanwezig op hetzelfde moment”, legt de bruin uit. “We zien elkaar niet vaak, ik woon in Israël, zij in Amerika.” Burgemeester Harry de Vries van Montferland vond het een gedenkwaardig moment in het ’s-Heerenbergse centrum: “Ik vind het bijzonder dat nabestaanden de tijd nemen en de energie erin stoppen om zo’n moment ook inhoud te geven.”
Joods verleden in struikelstenen
Verspreid door de Achterhoek verschijnen de afgelopen jaren op steeds meer plaatsen struikelstenen om het verdwenen joodse leven te herdenken. Ook in ’s-Heerenberg werden al eerder stenen gelegd,
in 2022 door de Duitse kunstenaar en bedenker van het project Gunter Demnig. “Vanuit ’s-Heerenberg zijn heel veel mensen weggevoerd”, weet burgemeester De Vries, die het project toejuicht. “Wat mij opvalt is dat er steeds meer mensen en jongeren geconfronteerd worden en stilstaan bij wat er toen gebeurd is.”
Spelfoutje
In één van de stenen die in ’s-Heerenberg was wel een foutje geslopen, volgens de gemeente Montferland door miscommunicatie. In plaats van ‘Rudi’ staat op een van de stenen ‘Roidi’, dit zal niet meer worden aangepast. Voor nabestaande De Bruin verandert dat niks aan het moment en het gevoel dat zij erbij heeft: “Ik ben heel blij dat ik erbij kon zijn.”
Foto: REGIO8
