“Voor mij is het belangrijk omdat familieleden zelf graag willen herdenken en dat kunnen we op deze manier gemeenschappelijk doen”, vertelt bedenker Demnig. Volgens de lokale initiatiefnemer Wouter ten Have zijn de struikelstenen niet alleen voor Joodse Nederlanders, maar om iedereen die heeft geleden onder het naziregime te herinneren: “Daar zijn deze drie heren ook een voorbeeld van. Het is heel bijzonder om dat hier te mogen doen. Om de geschiedenis levend te maken in ’s-Heerenberg.” De stenen zijn voor de pastorie gelegd omdat dit de laatste woonplaats was van de drie priesters voordat ze werden afgevoerd naar een concentratiekamp.
Demnig reist door heel Europa om de stenen te leggen en heeft inmiddels al meer dan negentigduizend stenen geplaatst: “Het project is door heel Europa gepland, overal waar het Duitse leger, de SS of de Gestapo mensen vermoord of gedeporteerd hebben. Dat daar de symbolische struikelstenen komen voor alle slachtoffers." Volgens pastoor Marc Oortman van de Gabriëlparochie is het belangrijk om te blijven herinneren: “Zeker in tijden waarin onze vrijheid ook onder druk staat, dat mensen zich blijven herinneren dat er altijd verzet mogelijk is.”
Herdacht in Montferland
De drie priesters, waarvan Galama en Van Rooijen de oorlog niet hebben overleefd, worden ook op andere manieren geëerd in de gemeente Montferland, zo is er onder meer een school naar Galama vernoemd. “De drie priesters hebben in de oorlog veel voor onze inwoners betekend", vertelt wethouder Henk Groote. "We zijn als gemeente blij dat deze nagedachtenis aan hen komt.”
Foto: REGIO8
