Foto: REGIO8
Het Rode Kruis Doetinchem dreigt een groot deel van haar vrijwilligers kwijt te raken en staat op omvallen. Uit meerdere documenten in handen van REGIO8 blijkt dat bijna de helft van de 31 vrijwilligers inmiddels is gestopt en nog meerdere anderen willen vertrekken. De onrust volgt op het besluit om twee coördinatoren uit hun functie te zetten. Een van hen uit stevige kritiek op de regionale leiding van het Rode Kruis.
De spanningen liepen op 3 november op, toen de regionale leiding twee coördinatoren uit hun functie zette. Volgens het Rode Kruis was dat besluit een 'optelsom van zaken' die niet goed gingen. Zo zouden meerdere afspraken en richtlijnen rondom de samenwerking en evenementenhulpverlening onvoldoende zijn nageleefd. Volgens de organisatie gingen aan het besluit jarenlang gesprekken vooraf, zonder dat dit tot verbetering leidde.
Het besluit heeft grote gevolgen voor de Doetinchemse vrijwilligers. Uit documenten die REGIO8 heeft ingezien, blijkt dat een aanzienlijk deel inmiddels is vertrokken en veel anderen van plan zijn om te stoppen. Dat staat in schril contrast met wat het Rode Kruis eerder aan REGIO8 verklaarde. De organisatie liet op 12 november weten dat slechts één vrijwilliger had aangegeven te willen stoppen. Inmiddels heeft het Rode Kruis bevestigt dat er inderdaad meerderen zijn gestopt. Dit betreft 12 vrijwilligers.
'Op 12 november had één vrijwilliger in Doetinchem zich uitgeschreven. Andere vrijwilligers hadden op dat moment nog niet formeel hun vertrek bevestigd of waren nog niet administratief uitgeschreven. Vandaar het verschil', aldus het Rode Kruis.
Een van de twee uit hun functie gezette coördinatoren is Werner**. Hij was vijftien jaar evenementencoördinator in Doetinchem en herkent zich niet in de uitleg van het Rode Kruis. Volgens hem speelt er al langer een verschil van inzicht over de manier waarop de regionale leiding de lokale afdelingen wil aansturen.
"Zij vinden dat wij ons niet willen conformeren aan het nieuwe beleid. Beleidsveranderingen en structuurveranderingen, daar hoef je het niet altijd helemaal mee eens te zijn. Maar wij zijn ook maar uitvoerend, wij zullen uiteindelijk wel mee moeten", vertelt Werner. "Echter heb ik ze wel altijd gewezen op het feit van: misschien moet je wel kijken naar hoe je dit beleid gaat uitvoeren."
'Waarschuwingen in de wind gegooid'
Volgens Werner wil het Rode Kruis aanvragen voor evenementenhulpverlening centraler gaan regelen. Daarmee zou de Doetinchemse locatie minder zeggenschap krijgen over de evenementen waarvoor vrijwilligers worden ingezet. Werner vreest dat hierdoor de band verloren gaat die zij door de jaren heen met lokale organisatoren hebben opgebouwd.
"Dus wij hebben gewoon een spiegel voorgehouden. Altijd heel kritisch van: joh, bekijk wel hoe je dit aan gaat pakken. Want op de manier zoals jullie van plan zijn, heb je grote kans dat de vrijwilligers gaan lopen, dat opdrachtgevers zich terugtrekken en naar andere partijen gaan. Ik weet niet of dat nou zo'n financieel gezond toekomstidee is", zegt hij.
Volgens de voormalige coördinator werd er nauwelijks naar die zorgen geluisterd. "Wij hebben echt gewaarschuwd: als jullie denken dat dit een gezonde manier van beleidvoeren is, moet je het vooral doen, maar bedenk je wel dat wij voorzien dat mensen zeggen: dan heb ik er geen plezier meer aan, dan ga ik stoppen. En dat hebben wij altijd openlijk gecommuniceerd richting het district, en dat wordt gewoon in de wind gegooid."
Dat er al langer onenigheid bestaat over de aansturing van de Doetinchemse locatie, wordt ook duidelijk uit een brief van de regionale leiding van 11 november. In die brief, die REGIO8 heeft ingezien, uit de regiomanager stevige kritiek op de werkwijze van de voormalige coördinatoren.
'De vicieuze cirkel waar we met jullie al jaren in zitten moet doorbroken worden', schrijft de regiomanager. Volgens de organisatie hielden de coördinatoren vast aan het idee dat Doetinchem een zelfstandige locatie was waar zij hun eigen spelregels konden hanteren. Jarenlange gesprekken zouden niet hebben geleid tot voldoende verandering in hun houding, gedrag en uitvoering van werkzaamheden.
Gebouw plotseling afgesloten
De onrust bleef niet beperkt tot het vertrek van de coördinatoren. Kort na het besluit bleek ook het gebouw van het Rode Kruis in Doetinchem plotseling afgesloten. Het Rode Kruis verklaarde eerder dat het pand twee dagen gesloten was vanwege een herinrichting. Volgens de organisatie konden alle geplande lessen en evenementen gewoon doorgaan.
Volgens Werner verliep dat anders. "Ik kreeg ineens allerlei appjes en telefoontjes terwijl ik aan het werk was. Ik zag: hé, we kunnen het pand niet meer in. En dat blijkt dus dat een aantal mensen van het district van het ene op het andere moment besloten had om het pand hermetisch af te sluiten. Ze hebben het slot eruit geboord, ze hebben er een nieuw slot in gezet."
Volgens hem konden vrijwilligers tijdelijk niet bij hun spullen en moesten sommige afspraken worden afgezegd. REGIO8 heeft correspondentie ingezien waaruit blijkt dat een kennismakingsgesprek met een mogelijke nieuwe vrijwilliger vanwege de ontstane omstandigheden niet doorging. De onrust had daarmee ook gevolgen voor andere activiteiten dan de reguliere lessen en evenementen.
Ook een vrijwilliger die anoniem wil blijven*, is kritisch op de afsluiting. Volgens de betrokkene vertelde de regionale leiding dat bij andere locaties eerder spullen waren verdwenen of vernield. Die ervaringen zouden een reden zijn geweest om het gebouw af te sluiten. "Dat is eigenlijk gewoon wantrouwen", zegt de vrijwilliger. "Jongens, jullie vertrouwen überhaupt je eigen coördinatorenteam niet."
In een brief van 11 november bevestigt de regionale leiding dat er een nieuw slot is geplaatst, maar geeft zij een andere uitleg voor de afsluiting. 'De locatie is afgesloten geweest omdat we hebben geconstateerd dat er ontzettend veel spullen aanwezig waren die niet op een locatie thuishoren', schrijft de regiomanager. Ook uit de organisatie stevige kritiek op de staat van het gebouw. 'Ook zijn we erg geschrokken van de enorme puinhoop op de locatie.'
Het Rode Kruis ontkent in dezelfde brief nadrukkelijk dat de afsluiting verband hield met mogelijke diefstal. De nieuwe sloten zouden zijn geplaatst vanwege een gewijzigd sleutelbeleid. Daarmee staat de schriftelijke verklaring van de regionale leiding tegenover wat volgens betrokken vrijwilligers eerder mondeling over de afsluiting is gezegd.
Gevolgen conflict merkbaar bij inzet
De gevolgen van het conflict zijn volgens een betrokkene inmiddels ook merkbaar bij de hulpverlening tijdens evenementen. Zo zouden vrijwilligers van de locatie Doetinchem uit protest niet hebben meegewerkt aan de hulpverlening tijdens de wedstrijd van De Graafschap tegen TOP Oss.
"Eigenlijk niemand van de locatie Doetinchem was er", vertelt de anonieme vrijwilliger. Volgens de betrokkene moest het Rode Kruis daardoor andere hulpverleners regelen. "Dat is opgelost met andere locaties, maar ook met andere betaalde krachten. Uiteindelijk hebben ze een andere coördinator daarvoor opgesteld die er al wel een paar keer had gestaan."
De vrijwilliger maakt zich zorgen over de bekendheid van de vervangende hulpverleners met het stadion. "Maar voor de rest is het nog een stuk of tien andere hulpverleners die eigenlijk helemaal niet wisten hoe het stadion in elkaar zat en wie, wie is."
De inzet van externe hulpverleners en de reden daarvoor zijn nog niet onafhankelijk bevestigd. Het Rode Kruis verklaarde eerder tegenover REGIO8 dat de evenementenhulpverlening ondanks de onrust gewoon doorgaat en dat andere coördinatoren de werkzaamheden hebben overgenomen.
Toekomst van locatie onzeker
Het Rode Kruis benadrukte eerder dat de problemen rondom de richtlijnen niet tot daadwerkelijke veiligheidsincidenten hebben geleid. Ook stelde de organisatie dat de hulpverlening ondanks het vertrek van de coördinatoren gewoon doorgaat.
Of dat op langere termijn met de huidige vrijwilligersbezetting mogelijk blijft, is onduidelijk. De organisatie noemde vrijwilligers eerder 'de ruggengraat van het Rode Kruis'. Juist die groep dreigt de Doetinchemse locatie nu voor een groot deel de rug toe te keren.
*De naam van de anonieme vrijwilliger is bekend bij de redactie
**De volledige naam van Werner is bekend bij de redactie