Foto: REGIO8 (Archief)
De kostenraming voor de PFAS-sanering op het voormalige terrein van Rutgers Milieu in Doetinchem zijn opgelopen tot 14,7 miljoen euro. Dat is ruim 3,2 miljoen euro meer dan twee jaar geleden werd geraamd. Hoewel de vervuilde grond inmiddels is weggegraven, moet de grondwatersanering nog van start gaan. Hoelang die gaat duren en hoeveel geld daar uiteindelijk voor nodig is, is nog niet duidelijk.
Op het terrein van het bedrijf aan de Voltastraat in Doetinchem stonden jarenlang meer dan 1300 vaten met daarin PFAS-houdend blusschuim. Een deel van de vaten lekte, waardoor de bodem van het terrein ernstig verontreinigd raakte. Eind 2024 begon de gemeente met het afgraven van de vervuilde grond. Deze werkzaamheden werden in 2025 afgerond.
Zo'n twee jaar geleden werd nog uitgegaan van een kostenplaatje van ongeveer 11,5 miljoen euro voor de sanering. Inmiddels blijkt dat bedrag te zijn gestegen naar 14,7 miljoen euro. Dat komt volgens de gemeente Doetinchem voornamelijk door de manier waarop de vervuilde grond moest worden aangepakt. "Dit komt grotendeels doordat de klei die sterk verontreinigd is met PFAS, gestort moest worden en omdat de grondsanering 'in den natte' uitgevoerd moest worden vanwege het niet mogen lozen van (gezuiverd) bronbemalingswater op het oppervlaktewater of het riool", aldus een woordvoerder van de gemeente.
Dat betekent dat de vervuilde grond moest worden afgegraven terwijl deze nog onder water stond. Het opgepompte grondwater mocht namelijk niet worden geloosd op het riool of oppervlaktewater, zelfs niet nadat het was gezuiverd. Ook moest de sterk vervuilde klei worden afgevoerd naar een stortplaats, wat extra kosten met zich meebracht.
Grondwatersanering moet nog beginnen
Hoewel het verwijderen van de vervuilde grond inmiddels is afgerond, is het terrein nog niet volledig gesaneerd. De volgende stap is het schoonmaken van het grondwater. Daarvoor is een ondergronds systeem aangelegd waarmee het grondwater kan worden opgepompt, gezuiverd en uiteindelijk weer teruggebracht in de bodem. In het eerste kwartaal van 2027 moeten de eerste installaties in werking worden gesteld.
Tijdens de eerste vijf jaar van de grondwatersanering worden verschillende technieken getest. Daarbij wordt onderzocht hoe het verontreinigde grondwater zo effectief en betaalbaar mogelijk kan worden gezuiverd. Hoelang de sanering daarna nog gaat duren, moet nog blijken.
"Dit is op dit moment nog onduidelijk. Want dit is mede afhankelijk van de saneringstechniek die tijdens de proefperiode naar voren komt. En ook afhankelijk van de terugsaneerwaarden voor PFAS in grondwater, die mogelijk over een paar jaar anders zijn dan nu", laat de gemeente weten.
Na de proefperiode moet worden bepaald hoe de sanering verdergaat en of er een geschikte en betaalbare methode is gevonden. "Dan wordt opnieuw een afweging gemaakt waarbij de wettelijke normering, technische haalbaarheid en kosten mee worden gewogen", aldus de gemeente.
Kosten kunnen verder oplopen
De gemeente sluit niet uit dat de totale kosten uiteindelijk nog hoger uitvallen dan de huidige 14,7 miljoen euro. "Na de proefperiode van vijf jaar is het goed mogelijk dat het grondwater nog verder gezuiverd moet worden. Hiervoor zijn nog geen kosten begroot", aldus de gemeente. Mocht verdere sanering noodzakelijk zijn, dan wil Doetinchem opnieuw subsidie aanvragen bij het Rijk.
De huidige kosten worden vrijwel volledig gedekt door het Rijk, aangevuld met bijdragen van de terreineigenaar en een belastingteruggave. Daarnaast wil de gemeente een deel van de kosten verhalen op de verantwoordelijke partij. Hiervoor is een incassobureau ingeschakeld.
Vervuilde klei krijgt tweede leven
De sanering van het terrein heeft ook een bijzonder experiment opgeleverd. Van twintig kubieke meter vervuilde klei die bij de werkzaamheden vrijkwam, zijn bij wijze van proef 50.000 PFAS-vrije bakstenen gebakken. Volgens de gemeente is deze proef succesvol verlopen. Door de hoge temperaturen tijdens het bakproces wordt de PFAS in de klei afgebroken.
De bakstenen krijgen nu een bestemming in de regio. "De bakstenen die met de klei waarin PFAS zat zijn gebakken, worden ingezet in een bouwplan op Fokkenkamp in Wehl. De verwachting is dat dit begin volgend jaar plaats gaat vinden", laat de gemeente weten. Daarmee krijgt een deel van de eerder vervuilde grond alsnog een nuttige bestemming.
