"Na de oorlog waren er geen Joden meer hier, terwijl hier toch een levendige Joodse gemeenschap is geweest", aldus initiatiefnemer Aggie Daniëls van Stichting Struikelstenen Oude IJsselstreek. "We gaan nu naar acht huizen, maar er zijn er nog wel meer geweest. Sommigen hebben ook ondergedoken gezeten en hebben het overleefd." Bij het eerste huis aan de Kramersweide werd de eerste steen gelegd voor het omgekomen bruidspaar Wolf-Schwarz en de onderduikers die op het adres woonden. Met het plaatsen van de kleine monumenten met informatie over de overledenen worden voorbijgangers herinnerd aan de voormalige bewoners. "Het geeft een heel persoonlijk tintje", vindt wethouder Janine Kock. "Nu komt er een naam bij, een geboortedatum en een datum waarop iemand is weggevoerd. Het wordt echt heel persoonlijk, je ziet een persoon voor je."
Bij het plaatsen van de stenen waren enkele nabestaanden van de Joodse families aanwezig uit verschillende plaatsen in Nederland. Ook werden het plaatsen van de stenen begeleid door rabbijn Vorst. Buitenlandse geïnteresseerden konden het moment online volgen. "Dankzij corona hadden we veel meer tijd om
onderzoek te doen en ben ik heel veel nakomelingen tegengekomen in de wereld", vertelt Daniëls. Door middel van een livestream werd het toch gevolgd door nabestaanden in onder meer Australië, Israël en Duitsland. "Die komen volgend jaar, als ze mogen vliegen, hopelijk wel naar Nederland."
Kinderen zorgen voor de stenenOnder meer de kinderen van de Terborgse basisschool Dynamiek nemen het onderhoud van de steentjes op zich. Met het betrekken van de jeugd hoopt wethouder Kock dat de geschiedenis verteld blijft worden: "Het is al ruim 75 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog achter ons ligt, maar niet voor niets is het motto; 'opdat wij niet vergeten'."
Foto: REGIO8
