Geen bouwvakvakantie in Bocholt. Ook tijdens de zomervakantie gaat de verbouwing van het stadhuis door. De druk is groot: als de grootscheepse verbouwing op 1 januari 2027 niet klaar is, loopt de stad 8 miljoen euro subsidie van de deelstaat Noordrijn Westfalen uit Düsseldorf mis. Dat kan Bocholt zich niet veroorloven.
De renovatie van het stadhuis giert financieel namelijk uit de Bocholtse klauw. Het renovatieproject komt inmiddels ruim boven de 100 miljoen euro uit. Het stadhuis krijgt niet alleen nieuwe muren en installaties, maar ook een steeds hoger prijskaartje.
De renovatie van het monumentale gebouw aan de Berliner Platz is opgelopen van 45 miljoen euro in 2021 naar maximaal 114,1 miljoen euro, het plafond dat de gemeenteraad nu heeft vastgesteld. De kosten van de renovatie zijn bijna vier keer zo groot als het verwachte jaartekort van de stad.
‘Op koers’
“De renovatie ligt op koers”, zegt burgemeester Christian Mangen van Bocholt. Volgens hem wordt er inmiddels ‘omvangrijk en zichtbaar’ aan en in het gebouw gewerkt. Tegelijk erkent hij dat het project financieel en organisatorisch onder grote druk staat.
De stad heeft in financieel opzicht weinig lucht. Bocholt werkt met een jaarlijkse begroting van bijna 300 miljoen euro, maar rekent voor 2026 op een tekort van ruim 35 miljoen euro. Die druk komt volgens Bocholt onder meer door stijgende sociale lasten, energiekosten, kosten voor personeel en tijdelijke huisvesting van ambtenaren in het Gigaset-gebouw, en de Kreisumlage, de bijdrage aan Kreis Borken.
Gemeentehuis met theater
Het markante gebouw uit de jaren zeventig, ontworpen door architect Gottfried Böhm, heeft een monumentale status en gaat ruimte bieden aan het stadsbestuur, ambtenaren, een ultramoderne raadzaal, culturele functies en een theater. Daar bovenop komen moderne eisen rond brandveiligheid, installaties, energie en gebruik. Juist die combinatie maakt de operatie ingewikkeld voor een gebouw dat in een andere tijd is ontworpen, aldus de gemeente Bocholt.
De financiële rek is er uit. Na de raming van 45 miljoen euro in 2021 steeg het budget later naar 83,9 miljoen euro. Inmiddels ligt de actuele prognose volgens Mangen, zonder risicoreservering, op 102,3 miljoen euro. Dat is 18,4 miljoen euro meer dan het vorige bekende budget dat eind 2025 nog door de gemeenteraad werd vastgesteld.
De raad heeft nu een extra buffer vastgesteld, waarin de belangrijkste risico’s zijn meegenomen. Daarmee komt het financiële plafond uit op maximaal 114,1 miljoen euro. Volgens Mangen is dat bedoeld als ‘gecontroleerde, solide beschermingsbuffer’, zodat de bouw bij tegenvallers niet telkens opnieuw stil valt, omdat hij dan weer terug moet naar de raad voor meer geld.
Vertraging jaagt rekening op
De grote vraag blijft hoe het project zo duur kon worden. Volgens Mangen ligt dat niet aan latere politieke wensen, zoals de extra vierde verdieping boven op het gebouw. “Het is vooral de lange looptijd, die hier de primaire kostenaanjager is. Grote bouwprojecten reageren extreem gevoelig op vertragingen”, stelt hij. Hij wijst op verdere uitwerking van de plannen, herziening van eerdere voorontwerpen, een projectpauze en de wisseling van architect.
Die wissel was volgens Mangen noodzakelijk, nadat de samenwerking met de vorige architect was vastgelopen op de haalbaarheid van de planning. De overstap leidde tot enkele maanden vertraging. Ook de gestegen bouwprijzen drijven de kosten verder op.
Terug naar de tekentafel?
Toch blijft de kritiek hangen bij veel inwoners van de stad; moet Bocholt niet opnieuw kijken naar de omvang, de planning of zelfs de basis van het project? Zeker omdat de renovatie volgens eerdere planning al in 2023 klaar had moeten zijn. Mangen erkent dat die planning ‘allang door de werkelijkheid is ingehaald’, maar ziet niets in een koerswijziging. Een fundamentele heroverweging noemt hij op dit moment ‘absoluut destructief’.
Om verdere ontsporing te voorkomen, zegt Mangen het project financieel beter onder controle te hebben. Volgens hem zijn transparantie, professionele risicobewaking en een door de raad begrensde risicoreservering daarbij de belangrijkste instrumenten.
Erfenis met prijskaartje
Voor Mangen zelf is het dossier deels een erfenis. Veel besluiten werden genomen voordat hij burgemeester werd. In Bocholt wordt het project bovendien gezien als een stokpaardje van voormalig burgemeester Thomas Kerkhoff. Toch schuift Mangen de verantwoordelijkheid niet van zich af. “Als burgemeester draag ik de eindverantwoordelijkheid voor deze stad”, zegt hij. “Mijn taak is het om vooruit te kijken en oplossingen te leveren.”
