“Ik vind het een lastige vraag om te beantwoorden”, begint de 39-jarige Sandra Prinsen, die sinds 2018 commissielid en raadslid was en vanaf 2022 fractievoorzitter is van het CDA. “Ik kan nu zeggen dat ik denk omdat toch traditioneel vrouwen wat meer zorgtaken op zich nemen en zich als eerste even bekommeren om wat er gebeurt thuis en dan pas later 'wat gebeurt er buiten mijn huis'. Maar dat is echt een volstrekt niet ergens op gebaseerde aanname.” Prinsen geeft aan zelf geen gezin te hebben en dat dat wel wat kan schelen, maar later komt ze er toch op terug: “Maar uiteindelijk zou dat niet uit moeten maken, want de mannen in de raad die ook een gezin hebben, hebben net zoveel een gezin als dat hun vrouw of vriendin dat heeft.”
Bedreigingen en intimidaties zijn onder andere punten die door de 30-jarige Loes ten Dolle worden aangestipt als mogelijk demotiverend voor vrouwen om actief te zijn in gemeenteraden. Ten Dolle was eerst commissielid voordat ze vanaf 2018 actief werd als fractievoorzitter van D66. Ze weet als geen ander hoe het is om persoonlijke bedreigingen te ontvangen en kreeg er al meerdere sinds haar aantreden in de raad. Maar ze laat zich daardoor niet uit het veld slaan om contact te houden met inwoners: “Dat was voor mij eigenlijk het belangrijkste. Dat ik dat niet zou verliezen. Dat het niet de angst zou creëren dat ik dat niet meer durf.”
Agenda-druk
Dat de vergaderagenda van raadsleden zo makkelijk kan veranderen ziet Ten Dolle persoonlijk als een heikel punt, maar ook als drempel voor vrouwen om een politieke functie te vervullen. Als de agenda’s op korte termijn aangepast moeten worden, wordt het lastig om tijd over te houden voor gesprekken met inwoners. Voor iemand die in de zorg werkt of een fulltime baan heeft en ook een gezin heeft, wordt het ook moeilijk gemaakt, aldus Ten Dolle.
“We moeten veel kritischer kijken naar die agenda-druk, omdat het niet zorgt voor een inclusieve politiek”, vult Ten Dolle aan. Prinsen kijkt daar anders naar: als er iets verandert, heeft dat effect op iedereens agenda. “Ik denk dat het nog steeds wel te maken heeft met dat op de één of andere manier in heel veel mensen hun hoofd zit of in de praktijk is dat de vrouw primair de zorgtaken op zich neemt.”
Verhoging raadsvergoeding
Aan het begin van de raadsperiode vaststellen hoe vaak er kan afgeweken worden bovenop de vaste vergadermomenten zou volgens de D66-fractievoorzitter een oplossing kunnen zijn. Een verhoging van de raadsvergoeding om daar bijvoorbeeld deels de kinderopvang van te kunnen betalen en meer tijd over te hebben voor raadswerk is Ten Dolle ook voorstander van, al moet de hoogte van de vergoeding volgens Prinsen niet uitmaken of iemand een functie kan vervullen of niet. “Je moet het zeker niet doen voor het geld. Maar het kan helpen om op dat moment te kiezen om misschien net een paar uur minder te hoeven werken”, aldus de CDA-fractievoorzitter.
Op de vraag waarom ze eigenlijk politiek actief werden voor de lokale gemeenschap geven de relatief jonge leiders verschillende antwoorden. Als jongvolwassene liep Ten Dolle nog niet heel lang geleden ook tegen het tekort van woningen aan die pasten bij haar wensen. In plaats van daarover vaak kritiek te leveren was deelnemen aan de gemeenteraad de meest efficiënte stap: “En ja, voordat ik het wist, zat ik eigenlijk in de gemeenteraad.”
Prinsen vertelt al lange tijd achter de schermen betrokken te zijn geweest bij het CDA, maar dat dat veranderde door de verkiezingsuitslag. Het CDA moest ondersteund blijven worden: “Ik vond dat er meer mensen op de lijst moesten dan die keer ervoor. Ja, dan kun je natuurlijk niet zeggen, ‘er moeten meer mensen op de lijst’ en zelf niet op de lijst gaan staan.”
Opnieuw verkiesbaar
Beide geven aan nog niet al te veel te kunnen delen over de ambities voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026. “Heel eerlijk…”, begint Ten Dolle, “…ik weet nog niet of ik doorga. Ik ben me daar nog over aan het beramen.” Ook Prinsen geeft aan het nog niet te weten, maar er ook nog niet zo mee bezig te zijn.
Tegen vrouwen die twijfelen over een politieke carrière wil Prinsen zeggen: "Je moet het ook gewoon doen omdat je het leuk vindt, omdat je graag wat wil doen voor de samenleving en voor je gemeente. En in die zin is het ook wel een cliché, politiek is te belangrijk om alleen aan mannen over te laten.” Beide fractievoorzitters kijken wel met een positieve en verwachtende blik naar het komende jaar en pleiten zeker voor meer vrouwen in de lokale politiek, al moet volgens de CDA-kartrekker niet naar een quotum worden gekeken. “Twijfel niet, want vrouwen twijfelen vaak te veel aan zichzelf”, besluit Ten Dolle steevast.
