Het initiatief komt uit Winterswijk, waar inwoners uit de buurtschappen Ratum en Kotten het voortouw namen. Onder leiding van Karin Pierik zijn veertien andere Nederlandse groepen grensinwoners benaderd. Samen hebben zij elk een gezamenlijke klacht opgesteld en naar Brussel gestuurd. Volgens Pierik is deze manier van samenwerking noodzakelijk: “Een individuele klacht wordt gezien als een incident of een lokaal probleem, terwijl dit langs vrijwel de hele grens speelt.”
De groepen verzetten zich tegen windenergieplannen in verschillende Duitse grensregio’s. Daarbij zit ook een actiegroep uit Groesbeek die bezwaar maakt tegen windmolens in het Reichswald, in de Kreis Kleve. De bezwaren richten zich niet alleen op de hoogte en nabijheid van de turbines, maar vooral op het gebrek aan inspraak voor Nederlandse omwonenden.
Duits recht regeert boven Europese afspraken
Volgens Pierik zijn de mogelijkheden voor Nederlanders om bezwaar te maken zeer beperkt: “Bezwaren kunnen alleen volgens Duits recht worden ingediend en vereisen een Duitse advocaat. Dat is voor veel mensen praktisch onhaalbaar.” Daarnaast is informatie over geplande projecten en procedures vrijwel uitsluitend in het Duits beschikbaar. Alhoewel Pierik nog niets wil zeggen over de inhoud van de klacht, wijzen veel zaken op dat Duitsland geen rekening houdt met de Europese natuurwetten van 2024 en verdragen die Europeanen opdragen elkaar te informeren wanneer plannen grote impact hebben op het buurland, en zoals in dit geval de grensstreek.
Verantwoordelijkheden continu doorgeschoven
Dat gebrek aan informatie en afstemming leidt volgens de initiatiefnemers tot frustratie. Overheden en instanties aan beide kanten van de grens zouden verantwoordelijkheden naar elkaar doorschuiven. “Of het nu Den Haag is, de provincie, de Duitse Kreise, de deelstaten of Berlijn; iedereen wijst naar elkaar. En uiteindelijk blijft de grensregio met het probleem zitten”, beschrijft Pierik. “Grensinwoners, natuur en leefomgeving zijn daarvan de dupe van deze bureaucratie.”
De klacht bij de Europese Commissie wordt gezien als een laatste, maar noodzakelijke stap. Brussel heeft inmiddels bevestigd dat de brief is ontvangen. Binnen twee maanden wordt een eerste reactie verwacht. Ondertussen bereiden de actiegroepen vervolgstappen voor om inspraak te verkrijgen.
Hoop door uitspraak bondskanselier Merz in Duits parlement
Pierik zegt hoop te putten uit recente uitspraken in de Duitse politiek, waarin wordt benadrukt dat bij de energietransitie beter moet worden nagedacht over keuzes en volgorde. Die uitspraken zijn gedaan in de Bundestag door bondskanselier Friedrich Merz die grootse plannen heeft voor waterstofcentrales en het heropenen van de gesloten kerncentrales.Duitsland heeft de duurste energietransitie van Europa nu ze de mijnbouw (steenkool- en bruinkoolwinning) afbouwen.
