Wie mag zich een jaar lang de beste ballen bakker noemen? Die kwestie stond in het Pinksterweekend ter sprake bij de gehakballencompetitie van Café Vally’s in Neede. Zeventien deelnemers streden om die felbegeerde eerste plek. ”Smaak en textuur. Dat is uiteindelijk gewoon wat een bal, een bal maakt”, aldus de jury.
In het café, waar het drankje al klaarstaat voor de stamgasten voordat ze kunnen bestellen, was het een gezellige aangelegenheid. De deelnemers mochten vanaf half vijf hun warme gehaktballen inleveren. Van oude bakjes van de Chinees tot stomende pannen, één voor één kwamen de ballen binnen.
Om te zorgen dat de jury onafhankelijk kon oordelen, werden de ballen genummerd en in willekeurige volgorde voorgeschoteld aan de jury. Vaste kracht van de jury is de voorzitter Freek Elsman, mede-initiator van de competitie. De jury wordt daarnaast elk jaar aangevuld met nieuwe leden. Dit jaar is dat onder andere Thomas Winkelhuis, chef-kok van een lokaal restaurant.
Uitgesproken jury
Na het proeven van de eerste bal is de toon gezet. “Nou, die heeft bij mij niet heel goed gescoord”, aldus de chef-kok. Hoewel de bal op het eerste oog er goed uitzag, ging het bergafwaarts als het aankwam op smaak en textuur. “Wel een beetje droog vanbinnen, deze zal hem niet gaan winnen in mijn ogen”, zegt Winkelhuis.
De jury moest zich op de warme dag afzonderen van de deelnemers en gasten van het café die in spanning afwachtten op het terras. Net als de jury namen de deelnemers de competitie erg serieus en probeerde alles uit de kast te halen voor die de felbegeerde titel. Zo ook de 89-jarige Lies Bovenius: “Ik heb er wel heel erg van gezweet, want het was bloedheet bij mij in de schuur.” Bovenius heeft in haar keuken inductie, maar heeft speciaal voor de competitie in de schuur op gas gebakken. “Ik ben gas gewend en dat vind ik mooi."
Variatie
Niet alleen de oer-Hollandse bal met nootmuskaat en een uitje, maar ballen van alle soorten, maten en smaken passeerden de revue. Zo kwam er een aantal gevulde varianten voorbij met een ei of geitenkaas. Maar ook in de smaak van de bal werden de randjes van de smaakpapillen van de jury opgezocht. Zo ook Bram Kuiper die samen met een vriend hoopte op de overwinning "Ik had er nog nooit van gehoord dat dit kon, maar de combinatie mosterd, soja en honing zorgt voor een goede smaak ”, aldus Kuiper.
Dat de jury vooral op zoek is naar die traditionele bal, blijkt wel uit de reacties tijdens het proeven. Een veelgehoorde opmerking was: “Waar zijn de uitjes?” Maar ook de iets wat kritischere noten werden geklonken. "Wat is dat, oma’s moestuin?”, aldus de chef-kok terwijl hij een takje met groene blaadjes omhooghield die op de bal gedrapeerd lag. "Eén ding weet ik wel zeker bij deze, dat hij brood heeft gebruikt”, zegt Winkelhuis nadat hij met zijn mes een stuk brood uit een gehakbal heeft gewurmd. Zoutvaatje
De beste ballenbakker
Maar ondanks het feit dat niet alle ballen voldeden aan de verwachtingen, wist de jury toch een winnaar aan te wijzen. Voorzitter Elsman loopt naar het volle terras waar in spanning wordt afgewacht. "En de grote winnaar is, Alex!” Een nuchter ogende man steekt uit euforie een gebalde vuist op en er verschijnt een brede glimlach op zijn gezicht.
De winnaar Alex Lezwijn denkt niet per se dat de winst aan zijn eigen bal lag. “Ik maak mijn bal altijd op dezelfde manier, dus ik denk dat het meer ligt aan de tegenstanders. Dat die iets minder waren.” Naast het feit dat hij een jaar mag opscheppen over zijn ballen, ontving hij ook een shirt met daarop een gehaktbal in een plasje jus. Als er ooit in het komende jaar twijfel is over wie de beste gehaktballen heeft kan hij die uit de kast toveren om te laten zien wie er de beste heeft.
