Geen betaalbaar huis in de Achterhoek? Over de grens lonkt ‘goedkoop’, maar ook regelwerk

Sanne van der Molen (28) uit Gendringen en haar vriend uit Dinxperlo waagden de stap. Zij woonde in een klein chalet in Ulft; hij nog bij zijn ouders. Een woning om samen te beginnen vonden ze via een vriend van een vriend in Suderwick. Voor 1000 euro per maand, inclusief bijkomende kosten, huurden ze er een ruim appartement met één slaapkamer. Hun werk, vrienden en dagelijks leven bleven in Nederland. “Voor ons leven zou Bocholt te ver zijn”, zegt Sanne.

Drie jaar woonden ze er. Het appartement gaf het stel de tijd om naar een koophuis aan de Nederlandse kant van de grens te zoeken. Maar de verhuizing naar Duitsland bracht ook een stapel regelwerk mee, vertelt Sanne. Voor hun inschrijving moesten ze zich persoonlijk bij de gemeente Bocholt melden en de auto moest een Duits kenteken krijgen. Toen ze afgelopen juli terugverhuisden naar Dinxperlo, moesten ze opnieuw een kenteken regelen. “Wat een bureaucratie.” Dat duurde volgens haar weken. “We konden drie weken onze auto niet gebruiken.”

Emigreren lost woningentekort Achterhoek niet op
Ook in Sannes vriendenkring gaat de blik weleens de grens over en ze weet dat meerdere leeftijdsgenoten dat doen. De andere kant van de grens, lost het gebrek aan betaalbare woonruimte niet op, maar kan starters wel een kans bieden. Tegelijk krijg je te maken met de regels en culturen van een ander land, vertelt Sanne. “In beide landen moet je belastingaangifte doen.”

Makelaar Vincent Anneveldt uit Doetinchem ziet de belangstelling voor Duitse grensplaatsen toenemen. Toch zijn het volgens hem zelden starters die daadwerkelijk een huis over de grens zoeken. “Starters op de woningmarkt kom ik een enkele keer tegen. Het zijn meestal 30-plussers die een gezin hebben.” Volgens Anneveldt doen zij het puur om het woongenot, want werken, sporten en naar school gaan doen ze in Nederland. “Nederlanders integreren niet. Maar net over de grens heb je meer waar voor je geld; meer huis, meer grond, meer woonruimte. En er zijn meer voordelen: auto’s, de wegenbelasting en levensmiddelen zijn er goedkoper.”

Tot 35 procent goedkoper
Ramingen op woningenplatforms geven aan dat per vierkante meter woonoppervlakte een woning in grensplaatsen als Bocholt, Anholt, Emmerich en Elten 15 tot 35 procent goedkoper is, dan in plaatsen als Ulft, ’s-Heerenberg, Winterswijk, Aalten en Dinxperlo. Voor de huurmarkt is geen duidelijke vergelijking mogelijk. In het algemeen is huren in Duitsland goedkoper, weet Sanne. Hoeveel dan, hangt onder meer af van de duurzaamheid van de woning en van voorzieningen zoals internet of stadsverwarming, die wel of niet inclusief zijn.

“Een gemiddelde tussenwoning kost in Elten net iets boven de twee ton tegenover bijna vier ton voor eenzelfde woning met minder buitenruimte aan de andere kant van de grens. Dat is best veel geld”, zegt de Duitse makelaar Nadine Bernink van een groot makelaars- en advieskantoor in Elten en Bocholt. Haar kantoren bieden speciale avonden aan voor Achterhoekers die naar een geschikte woning in Duitsland kijken. “Het aantal jonge mensen is minder geworden sinds er strengere wetgeving en toezicht is gekomen na de bankencrisis in 2008-2012 op de financiering ervan.” Het zijn daarom meer vijftigplussers die een woning in Duitsland kopen. In het afgelopen jaar hielp ze twee jonge stellen op weg “en die integreren ook een beetje bij de Schützenverein”, zegt ze.

Uitzoekwerk of aankoop over de grens gunstiger uitpakt
Sanne zou met haar ervaring leeftijdsgenoten geen Duitse woning aanprijzen. “Je krijgt weliswaar sneller een appartement”, maar ze ziet in haar omgeving ook dat de meeste jonge mensen terugdeinzen voor ‘het vele gedoe dat je ermee hebt’. Volgens beide makelaars vraagt een verhuizing behoorlijk wat uitzoekwerk om te bepalen of een goedkope woning echt gunstig uitpakt. “Emigreren kan fiscaal behoorlijk wat consequenties geven als je in Nederland blijft werken. Je moet al duidelijk weten hoe je je toekomst op wilt bouwen.”

Zo wordt je vermogen belast waar je woont, volgens het Duitse systeem, terwijl je belasting over je loon afdraagt in het land waar je werkt. Werk je een paar dagen per week thuis, dan ben je voor die dagen weer belastingplichtig in het woonland. Is dat meer dan een kwart van je werktijd, dan dien je daar ook sociale verzekeringspremies af te dragen. Gevolg is dat je bij pensionering minder AOW krijgt.

'Tricky'
“Vermogensopbouw is ook tricky, wat goed rekenwerk en regelwerk vergt”, zegt Anneveldt. “In Duitsland willen ze graag dat je gaat aflossen. En een hypotheek afsluiten is voor de aankoop van een Duitse woning alleen toegestaan bij een Duitse bank. Het betekent dat je een boete krijgt als je vóór het einde van de looptijd terugverhuist naar Nederland en de woning verkoopt. Het is de vraag of je een hypotheek kan oversluiten naar een Nederlandse bank.”