Duitsers stemmen tegen nationaal park; weg vrij voor windmolens langs de grens

Elf gigantische windmolens, vergelijkbaar in hoogte met de Eiffeltoren, dreigen een deel van het natuurgebied Het Reichswald vlak bij de Gelderse grens drastisch te veranderen. Deze windturbines zullen niet alleen een flinke impact hebben op het landschap en de natuur, maar ook grote financiële gevolgen hebben voor inwoners en ondernemers aan Nederlandse zijde. De plannen kunnen worden uitgevoerd doordat Duitsland sinds 2022 zijn milieuregels heeft versoepeld, wat de weg vrijmaakt voor het plaatsen van windmolens dichter bij de grens.

Langs de landsgrens van de Achterhoek dreigt bij het Nationaal Landschap in de gemeente Winterswijk en de beschermde natuur op de grens bij Rekken en Haaksbergen hetzelfde te gebeuren. Ook hier proberen Nederlandse grensgemeenten in gesprek te komen met de Duitse gemeenten over de snelle plaatsing van hoge windmolens.

De komst van de windmolens leek te kunnen worden voorkomen als het Reichswald de status van nationaal park had gekregen. Vorige week brachten 265.000 Duitsers hun stem uit over dit voorstel. Als het gebied de beschermde status had gekregen, zouden windmolens in het bos niet zijn toegestaan. Toch stemde een krappe meerderheid van 52,7 procent tegen het plan.

Het mislukken van dit voorstel betekent dat het Duitse energiebedrijf ABO Energy nu groen licht heeft om verder te gaan met de plannen voor de windmolens. De inkomsten uit windenergie zijn hard nodig, omdat het staatsbosbedrijf Wald und Holz kampt met grote financiële problemen. Voor de deelstaat Noordrijn-Westfalen zou dit een welkome oplossing kunnen zijn voor een miljoenentekort.

Aan de Nederlandse kant van de grens klinken felle protesten. Ondernemers in de toerismesector vrezen voor een daling van het aantal bezoekers, wat grote economische schade kan opleveren. "Het gebied trekt jaarlijks zo’n 500.000 overnachtingen en is een belangrijke pijler voor onze economie," zegt Erik de Gans van de Stichting Toerisme en Recreatie Groesbeek. "Deze windmolens veranderen het bos in een industriële zone. Dat kost niet alleen ondernemers geld, maar raakt uiteindelijk ook de overheid en de Nederlandse burger."

De discussie over de windmolens zorgt ook in Duitsland voor grote verdeeldheid. Voor- en tegenstanders beschuldigen elkaar van extremisme, en de sfeer is soms grimmig. Campagnemateriaal werd vernield, er was sprake van bedreigingen en politie-inzet was nodig tijdens verhitte debatten. Volgens Duitse media zijn zelfs banden lekgestoken.

Hoewel het referendum voorbij is, blijft het onderwerp politiek gevoelig. De provincie Gelderland heeft een advocaat ingeschakeld om de plannen juridisch aan te vechten. Tegelijkertijd zijn er nog gesprekken tussen de overheden in Den Haag en Berlijn, maar die verlopen volgens Gelderland veel te traag.

Natuurbeschermers maken zich vooral zorgen over de gevolgen voor de flora en fauna in het Reichswald. "Het bos zit vol beschermde diersoorten, zoals de grote oehoe en de wespendief," zegt Henny Brinkhof van de Werkgroep Milieubeheer Groesbeek. Hij waarschuwt al jaren voor de impact van windmolens op kwetsbare ecosystemen.

Dierenecoloog Ralph Buij van Wageningen Universiteit bevestigt deze zorgen. "Vogels en vleermuizen vliegen vaak tegen de wieken aan. Ze raken gewond of worden direct gedood. Het broedgebied van veel kwetsbare roofvogels staat hiermee op het spel."

Hoewel er nu plannen zijn voor elf windturbines, vrezen tegenstanders dat dit slechts het begin is. "Als deze windmolens eenmaal staan, volgen er gegarandeerd meer," zegt Brinkhof. Hij waarschuwt dat bijna de helft van het Reichswald geschikt kan worden gemaakt voor windparken, waardoor het karakter van het gebied voor decennia zal veranderen.