“Het animo voor Duits neemt hier eerder toe dan af”, zegt Romani Blecking, Duits-docent aan het Houtkamp College in Doetinchem. “De eerste kennismaking met de taal doet ontzettend veel. Als leerlingen ervaren hoe toegankelijk Duits is en wat het oplevert, worden ze enthousiast.” Volgens Blecking ligt er een duidelijke verantwoordelijkheid bij scholen in de grensregio: “We bereiden leerlingen voor op de maatschappij. Hier hoort de Duitse taal gewoon bij.”
Dat het vak Duits anders is dan vroeger, merkt ze dagelijks: “Toen lag de nadruk op grammatica, naamvallen en voorzetsels stampen. Nu draait het veel meer om spreken, cultuur begrijpen en weten hoe je je in het Duits hoort te gedragen. Waarom je iemand met ‘Sie’ aanspreekt, waarom punctualiteit belangrijk is, dát maakt de taal levend.”
Kerstmarkt, Keulen en Berlijn
Leerlingen van het Houtkamp College bezoeken jaarlijks Weihnachtsmarkten. De school biedt een vakoverstijgende excursie (Aardrijkskunde en Duits) aan naar Keulen en is er voor leerlingen van de bovenbouw een reis naar Berlijn waar ze dieper kennis maken met de Duitse cultuur en geschiedenis. Het Houtkampcollege zou graag een vaste Duitse partnerschool hebben, maar dat staat nog in de kinderschoenen. “Er liggen voorzichtige lijntjes, maar er moet ruimte worden gevonden,” zegt Blecking.
Schaersvoorde in Aalten voorbeeldschool
In Aalten is de belangstelling voor Duits ook groot en is het vak Duits verreweg van onpopulair. Christelijk College Schaersvoorde heeft in tegenstelling tot het Houtkamp meerdere partnerscholen en kreeg begin oktober zelfs het predicaat ‘Euregioprofilschule’, een erkenning voor scholen die intensief samenwerken met Duitse partners en Euregionale competenties ontwikkelen.
Tijdens de vijfde ‘Euregioprofiltag in Enschede nam de school het certificaat in ontvangst uit handen van de regiopresident (Bezirk Münster) Andreas Bothe. Hij benadrukte hoe belangrijk onderwijs is voor grensoverstijgende samenwerking.
Ook gezamenlijk technieklessen om Duits te leren
Voor Duits-docent Laura Hendrixen is dat behalve een extra stimulans ook een vanzelfsprekendheid: “Het is heel belangrijk je buren goed te kennen. Engels kan bijna iedereen, maar hier moet je ook contact kunnen maken met je Duitse buren. Wij wonen in een grensregio.” Schaersvoorde werkt voor vmbo-leerlingen samen met de Kreuzschule in Heek, havo en vwo met de Gesamtschule Lauerhaas in Wesel en binnenkort ook met het Mariengymnasium in Bocholt. Leerlingen trekken er regelmatig op uit om reclamevideo’s te maken, technische opdrachten uit te voeren of simpelweg samen een dag door te brengen.
Uit haar klas herkent havo 4-leerlinge Eline Blekkink niets van het beeld dat Duits ‘onsexy’ zou zijn. “Frans klinkt misschien mooier, maar hier heb je veel meer aan Duits. Door de uitwisseling heb ik zelfs vrienden overgehouden.”
Engels praten tegen een Duitser voelt ongemakkelijk
Op het Houtkamp-college in Doetinchem is die mening hetzelfde. Dagmar Tenk uit havo-4 merkt dagelijks op haar werk op de camping hoe waardevol Duits is. “Ik spreek veel Duitse gasten. Als je Duits spreekt, kun je mensen spontaan aanspreken. Engels praten voelt ongemakkelijk als je dicht bij de grens werkt.”
Achterhoek in contrast
De Achterhoekse praktijk staat in contrast met het landelijke beeld waarin Duits terrein lijkt te verliezen. Minder leerlingen kiezen voor Duits, en dan komen er ook minder docenten Duits beschikbaar. Toch werd juist tijdens de coronapandemie zichtbaar hoe belangrijk de relatie met Duitsland is: ziekenhuizen in Noordrijn-Westfalen namen Nederlandse covidpatiënten op toen hier geen plek was. Ook dat toont hoe grensoverstijgende samenwerking letterlijk van levensbelang kan zijn.
In de regio waar Duitsers dagelijks komen winkelen en Nederlanders massaal de grens overgaan voor boodschappen of werk, blijft de buurtaal dus een praktisch instrument. En voor veel jongeren zelfs iets vanzelfsprekends. Zoals Blecking het samenvat: “Duits blijft hier onderdeel van het leven. En het persoonlijke contact, ook met de opkomst en het gemak van AI, blijft altijd belangrijk.”
