“De dijken worden volledig nieuw gebouwd”, zegt Dennis Steffen, projectleider bij het Deichverband Bislich-Landesgrenze, verantwoordelijk voor het onderhoud van de dijk langs de Rijn aan de Duitse kant van de grens. “De dijken zijn ongeveer negenhonderd jaar en zijn uit een soort leem gemaakt”, legt projectleider Steffen uit. “Als een gat in de dijk komt, gaat het leem klonteren, waardoor de dijk inzakt. Voor de dijkvernieuwing zijn er nieuwe richtlijnen opgesteld door de deelstaatsregering van Noordrijn Westfalen. De nieuwe dijken bestaan uit drie lagen: Leem, zand en een afdichtende laag.”
Het Waterschap Rijn en IJssel liet enige jaren geleden een simulatie maken van de gevolgen van een dijkdoorbraak bij het Duitse Rees, onderdeel van de Dijkring 48 die de Achterhoek omcirkeld langs de IJssel en de Rijn. Het water uit de Rijn zou door kunnen stromen tot plaatsen als Gendringen, Doetinchem en Doesburg. Het Nederlandse waterschap heeft dus een groot belang bij een goede Duitse waterkering. “Je kunt het zien als het bouwen van een muur”, aldus dijkgraaf Hein Pieper van Waterschap Rijn en IJssel. “Als je dat hier voor twee derde creëert, maar je laat één-derde van de dijk aan Duitse kant niet op dezelfde hoogte, dan hebben de investeringen minder effect.”
‘Geen gemakkelijk proces’
Waar het waterschap in Nederland een zelfstandig orgaan is met bevoegdheid op het gebied van waterbeheer, werkt het Duitse Deichverband slechts in opdracht van hogere overheden. “Het is geen gemakkelijk proces”, verzucht Steffen. “Bewoners, natuurbeschermers en andere bestuurslagen hebben allemaal wat te zeggen over het project. Daarnaast hebben we archeologisch bodemonderzoek moeten doen. Dat zorgt voor vertraging.” ‘Gelukkig’ kon Steffen wel een Nederlandse uitvoerder vinden met specialistische kennis voor dijken, daarmee is 3,5 tijd bespaart.
Duitsers lopen achter
Het Nederlandse waterschap is bekend met de situatie aan de andere kant van de grens. “De Duitsers lopen achter”, zegt Pieper, zowel over de manier hoe het waterschap opereert, als over de kwaliteit van de dijken. “De doelen die de Duitsers nu proberen te bereiken (voor de dijken, red.) hebben wij al in 2017 gehaald. We weten nu al dat er met er door de klimaatverandering een grote watertoevoer zal ontstaan. Daarom zijn we nu al bezig met de doelen voor 2050. Dat kunnen niet alleen, daar moeten de Duitsers ook bij betrokken worden.”
Van Wesel naar Nederland
Het werk aan de dijk langs de Rijn van het Deichverband Bislisch-Landesgrenze maakt onderdeel uit van een groter project. In opdracht van Duitse overheden wordt in totaal meer dan 45 kilometer aan waterkering aangepakt, tussen Emmerik en Bislisch, een Duitse plaats in de buurt van Wesel. Hiervan is inmiddels meer dan dertig kilometer afgerond. In totaal moet er dus nog een kleine vijftien kilometer worden aangepakt. Het hele project moet in 2028 klaar zijn.
