"We verzorgen al langer stadswandelingen", vertelt voorzitter van SDH Karel Berkhuysen. "Maar voor deze objecten heb je wel een fiets nodig want we gaan ook naar de Slangenburg en Gaanderen en dat is alles bij elkaar 25 kilometer." Door onderzoek werd er de afgelopen jaren steeds meer duidelijk over het oorlogsverleden van de stad. Vooral de Slangenburg heeft een cruciale rol gespeeld bij de ontknoping van Operatie Market Garden, nu 75 jaar geleden. "In de oorlog zat daar in september Wilhelm Dittrich", vertelt Berkhuysen. "Dat was een Duitse generaal die had het bevel over twee tankdivisies. Toen de geallieerden oprukten richting Arnhem heeft hij zijn tanks direct op hen af gestuurd en dat kon omdat hij rechtstreeks contact had met het klein Flugwach-commando in Ruimzicht." Het commando stond in contact met een bunker in de buurt van Arnhem, waardoor het mogelijk was de twee tankdivisies naar de Rijn te sturen en Operatie Market Garden te laten mislukken.
Een andere bijzondere locatie waar de fietsroute langs voert is De Kruisberg. Tijdens de oorlog zaten hier geallieerden en verzetsstrijders gevangen. "De cellen zijn nog in dezelfde staat als in de oorlog", aldus de voorzitter. "Dat leek ons een goede aanleiding om in die cellen verhalen te vertellen. Daar hebben zich gruwelijke dingen afgespeeld." Onder andere de 46 mannen die in Rademakersbroek bij Varsseveld gefusilleerd zijn zaten in De Kruisberg, maar ook verzetsstrijder Iet Gerritsen. Dankzij haar dagboeken is het mogelijk om in de cellen een verhaal te vertellen. "De cellen willen we een beetje inrichten met foto's en aan de hand van informatie van mensen die daar gevangen hebben gezeten", licht Berkhuysen toe. "Zij beschrijft in die dagboeken het regime. Dus op die manier hebben we een goed beeld gekregen van hoe dat eruit zag."
Operatie Market GardenDeze week is het 75 jaar geleden dat Operatie Market Garden plaatsvond in en rondom Arnhem.
Zondag vertrekt de eerste fietstocht in Doetinchem om
9.30 uur bij het herdenkingscentrum aan de Eerste Loolaan. Naast de Slangenburg en De Kruisberg voert de route onder andere langs huizen waar Joden gewoond hebben en langs het gemeentehuis waar in de oorlog een bonnenkantoor overvallen werd door het verzet.
Foto: Karel Berkhuysen
