Een antwoord krijgen op de vraag hoe de Achterhoeker die tijd beleefde is nog niet zo makkelijk. Daarvoor bezoekt Verheij het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers in Doetinchem om een klein stukje van de puzzel op te lossen. "We gaan vandaag de gerechtsprotocollen bekijken", vertelt hij tegenover Omroep Gelderland. Samen met een medewerker van het erfgoedcentrum stappen we de lift in en gaan we omhoog, naar het archief. Als we de lift uitstappen komen we een dikke deur tegen. "Hieraan kun je zien dat de ruimte op temperatuur gehouden moet worden", legt Verheij uit.
We lopen tussen tal van kasten vol geschiedenis door. In kast 82 ligt wat Verheij graag wil bekijken. "Kijk hier in vak zes, nummer negen en daar staat ie", zegt de medewerkster. Als het eeuwenoude boek gevonden is lopen we naar de studiezaal waar de historicus alle tijd kan nemen om het rustig te bekijken. "Dit is dus een boek waarin verslag wordt gedaan van rechtszittingen", legt Verheij uit. "Het gewone leven van mensen komt niet voor in boeken. Gewone mensen stelden niets voor en ze konden ook niet lezen of schrijven. Als je in een boek voorkomt, dan ben je bijna altijd elite", zo begint hij zijn uitleg.
‘Loterij’
"Soms in de gerechtszaken kom je toch interessante zinnetjes tegen. Zo zou je bijvoorbeeld tegen kunnen komen dat iemand een soldaat dood geslagen heeft, of andersom." Stukje bij beetje vormt zich dan een beeld van de gewone man. "Maar de kans dat je echt iets vindt in dit boek komt redelijk in de buurt van een forse prijs winnen in een loterij."
Het was in die tijd echt oorlog
Hoewel het dus bijna een onmogelijke opgave lijkt, wil Verheij er alles aan doen om een boek te schrijven. "Toen wij geschiedenisles kregen over dit onderwerp, ging het alleen maar over de elite en de adel en de mensen die geld en macht hadden. De gewone man kwam überhaupt niet voor en we willen hiermee laten zien wat er daadwerkelijk in onze streek gebeurde."
Archieven
Al sinds de jaren '80 struint hij de archieven in Nederland en Duitsland af op zoek naar informatie over Groenlo. De kennis van Verheij reikt dan ook ver en dus weet hij eigenlijk al wel hoe de Achterhoeker in die tijd leefde: "Je kunt een vergelijk trekken met de situatie nu. Zoals de Oekraïners de oorlog in hun land beleven, zo beleefden de Achterhoekers 450 jaar geleden de Tachtigjarige Oorlog."
‘Allemaal getuige’
Er is volgens Verheij één groot verschil: "Wij zijn nu allemaal getuige van die oorlog, we zien beelden en horen verhalen. In die tijd waren er geen getuigenverslagen." En precies daar ligt dus nu de taak voor Ben om voor jaar het 1572 de feiten op een rij te krijgen. Het boek van Verheij en Van der Werf moet dit jaar verschijnen.
Foto: Omroep Gelderland
