De consul heeft voor de vierde keer een benoeming gekregen. De eerste keer (2010) kreeg Heinzel die van koningin Beatrix. Daarna stelde ook koning Willem-Alexander zijn vertrouwen in de consul door hem keer op keer te benoemen voor een nieuw termijn van vijf jaar. Vanuit zijn consulaat in het Duitse Kleve valt er nog veel te doen voor de BV Nederland. Vooral als het gaat om het goed regelen van zaken en het vinden van de juiste afstemming wanneer ondernemers tegen verschillende wetgevingen aanlopen of te maken krijgen met geheel anders ingerichte overheden. Wie moet je dan hebben?
Dat het consulaat in de grensstad Kleve is gevestigd, zegt meer dan genoeg. De internationale handel in de grensregio, waar de Rijn zich vertakt in de Waal en de IJssel, is intensief; ooit begonnen met de margarineproductie waaruit het huidige Unilever is ontstaan, vertelt hij. Van oudsher heeft de grensregio veelvuldig te maken met handels- en cultuurhistorische verschillen. Hier merk je die verschillen het eerst, maar Duitse en Nederlandse ondernemers weten elkaar ook sneller te vinden, leert de ervaring.
Een consul is de rechterhand van de Nederlandse ambassadeur in Berlijn. In tegenstelling tot de ambassadeur, die een Nederlander is, is Heinzel een autochtoon. Hij is dus een Duitser, maar door zijn Nederlandse moeder verstaat hij de ondernemers in de grensregio heel goed. Van beroep is hij advocaat, en vanuit die rol bezit hij de expertise om Nederlandse ondernemers beter wegwijs te maken in Duitsland en hen te ondersteunen. “Je bent een verbinder, waarbij het erom gaat de juiste aanspreekpartner te vinden om je bedrijvigheid verder te ontwikkelen, of juist te schakelen met Duitse partijen wanneer er hulp nodig is of als er iets mis dreigt te gaan,” zegt hij.
Ondanks dat de economieën van beide landen in de grensregio innig met elkaar zijn verbonden, komt het regelmatig voor dat ondernemers voor verrassingen komen te staan, aldus de consul. In zijn functie behandelt hij de belangen van Nederlandse ondernemers.
“We zijn twee landen met twee systemen.” Hij noemt het voorbeeld van de gemeente Montferland, die een gezamenlijke politiepost op de grens wilde. “Dat regel je niet met de burgemeesters van Emmerik en Montferland, maar is in Duitsland een zaak voor de ‘Landsraad’ (van de Kreis).” Kijkend naar groeiende bedrijventerreinen als Docks in ’s-Heerenberg en de haven in Emmerik, wijst hij op het uitleveren van goederen en samenwerking. Het gaat dan over optimale logistieke verbindingen en welk recht van toepassing is als er iets misgaat.
“Schengen, de open grenzen? In het dagelijks leven bestaat de grens niet meer, maar die is niet vanzelfsprekend. Jouw recht als Nederlandse ondernemer stopt bij de landsgrens,” vertelt hij waarschuwend. “En wanneer je als tegelzetter in Duitsland een klus hebt afgesproken, dien je daar een vergunning voor te hebben en bekend te zijn bij de Duitse belastingdienst.” Veel draait om goede afstemming, en daarvoor legt een consul als Heinzel de contacten. Wie zakelijk stappen wil zetten in Duitsland, wil gaan werken of net over de grens gaat studeren, dient zich goed voor te bereiden. Je kunt als eerste terecht bij instellingen als de Grensinfopunten en de Euregio, legt hij uit. En dan nog valt er, ondanks de open grenzen, veel te overbruggen wanneer bedrijven grensoverschrijdend willen samenwerken. Wat betreft wet- en regelgeving en logistiek ziet hij een belangrijke rol voor Europa weggelegd.
Vaak gaan ondernemers voorbij aan de cultuurverschillen, weet Heinzel. En ook hierin fungeert de consul als klankbord. De Duitser is ‘pünktlich’; die striktheid komt voort uit het gegeven dat Duitsland een industrieland is, waarbinnen de bedrijvigheid strak georganiseerd moet worden. “Anders loopt een machine voor niets en kost dat geld,” legt hij uit. Nederland is een handelsnatie. Een Nederlander wil onderhandelen over prijs en kwaliteit, zodat beide partijen er wat aan verdienen. Ondernemers die bij mij aan tafel zitten, hebben het vaak over ‘voortschrijdend inzicht’ om overeenkomsten aan te passen. De Nederlander is opportuun, terwijl de Duitser van zekerheid houdt en zich vooraf goed voorbereidt. “In Duitsland kun je niet onderhandelen met de belastingdienst,” benadrukt hij. In Nederland kan dat vaak wel, en zo duidt hij het verschil in houding. Heinzel vertelt het allemaal met nee-schuddende vriendelijkheid. In Duitsland is de wet de wet, die voor iedereen gelijk geldt en dus geen ruimte laat. Gedogen is typisch Nederlands, en iets wat de Duitser niet kent. Dat maakt dat een Duitse agent of belastingambtenaar ingrijpt op basis van legaliteit. “Er is dan geen weg meer terug zonder in een strafzaak terecht te komen,” zegt hij.
Tot slot geeft Heinzel Nederlandse ondernemers oprecht het advies: “Bereid je goed voor op de stap naar uitbreiding in Duitsland.” En over zijn werk als consul? “In contacten leggen, matchen en verbinden met de juiste persoon, wil ik voor nog eens vijf jaar graag de schakel zijn.”
