"In de Achterhoek hebben onderduikers in boerderijen, op hooizolders en in schuren gezeten. Daar hebben ze zoveel meegemaakt. Dat verhaal moeten we hier gaan vertellen", aldus interim-directeur Verschoor-Boele. "En de directeuren van de textiel- en hoornindustrie in Aalten waren de 'influencers' van hun tijd", zegt Verschoor-Boele. "Net zoals de huisarts, de dominee en de kruidenier. Ze riepen op om onderduikers in huis te nemen. Die link willen we wat meer leggen. Dat de hele samenleving in de Achterhoek zorgde voor elkaar."
Maar zoals het museum nu nog is ingericht wordt die link wordt best moeilijk gelegd. In het authentieke onderduikpand Markt 12 wordt over onderduiken en onderduikhelpers verteld, vanuit het oogpunt van de toenmalige bewoners, legt Gerda Brethouwer van het Onderduikmuseum uit. "Sinds de opening in 2004 is de inrichting van het onderduikpand niet vernieuwd. Die noodzaak is er nu wel. Er is behoefte aan het herschikken en vernieuwen van alle onderdelen van het museum, zodat deze in lijn komen met het centrale thema: onderduiken."
Stapje terug
Jarenlang was Brethouwer het gezicht van het Nationaal Onderduikmuseum in Aalten, maar afgelopen maand zette zij bewust een stapje terug. Ze droeg de dagelijkse leiding van het museum over aan interim-directeur Marijke Verschoor-Boele om zich compleet te kunnen richten op de vernieuwingsplannen van het museum. "Die liggen in concept al op de plank, maar hebben nog verdere uitwerkingen en financiële middelen nodig", aldus Brethouwer.
Verwarring bij bezoekers
In de oude dorpsboerderij naast het museum laat Verschoor-Boele zien wat bij bezoekers tot verwarring leidt. "Kijk naar deze oude agrarische werktuigen. Wat heeft dat met onderduiken te maken?", vraagt ze zich af. Ook op de eerste verdieping van het pand Markt 14, waar het gaat over de textiel- en hoornindustrie in Aalten, moet het onderduikverhaal duidelijker naar voren komen.
'Nog steeds actueel'
Ondanks dat steeds minder mensen uit de Tweede Wereldoorlog nog in leven zijn blijft onderduiken actueler dan ooit. "Kijk naar de dagelijkse beelden uit Gaza", zegt Verschoor-Boele. "Als je ziet hoeveel mensen moeten vluchten voor oorlog en geweld op auto's met al hun bagage. Het leidt tot een totaal ontwrichte samenleving."
Verhalen laten zien
Het museum wil in haar nieuwe opzet laten zien hoe erg dat is. "Het feit dat je bijvoorbeeld je geliefden niet meer ziet. Of je ouders kwijtraakt, je broers, je zussen en je vrienden. Dat heeft veel impact. En dat verhaal willen we hier meer laten zien."
Onderduikmuseum Junior
Ook moet er een Onderduikmuseum Junior komen, gericht op kinderen van 10 tot 14 jaar. Dit moet een belevingsplek worden met interactieve multimedia en spelelementen. De invulling en de rode draad ‘onderduiken’ zal in het gehele museumcomplex steeds concreter moeten worden. "Het echte verbouwen hopen we in de komende jaren te gaan doen", zegt Verschoor-Boele. "Daar kan ik nog geen duidelijke termijn op zetten, maar onze intentie is om in 2025/2026 klaar te zijn."
Foto: Omroep Gelderland
