“Het idee voor een grote theatervoorstelling rond het thema’ vrijheid’ ontstond al in 2018, nadat het bevrijdingsvuur op 5 mei in Lichtenvoorde aankwam”, zegt voorzitter Walter Leemreize van de Stichting 4 & 5 mei Lichtenvoorde. Daarop plaatste de stichting een oproep, waarbij acteurs, zangers, dansers en koren in de hele gemeente Oost Gelre werden gevraagd om mee te doen. “Het aantal aanmeldingen overtrof onze stoutste verwachtingen”, aldus Leemreize. “Toen hadden we nog niet eens een verhaal klaar, maar wel een groot aantal spelers die bereid waren om mee te doen.”
Dat verhaal werd een aantal maanden later op papier gezet door Silvoldenaar Theo Soontiëns. Hij schreef de teksten voor de theatervoorstelling en dook de archieven in op zoek naar oorlogsverhalen uit de gemeente Oost Gelre. “Hij maakte een geweldig script dat eind 2019 klaar was”, vertelt Leemreize. “We waren er helemaal klaar voor en de eerste repetities werden opgestart, maar toen kwam corona.” De plannen konden voor een langere tijd de ijskast in. “Het was lastig om de mensen die zich hadden opgegeven enthousiast te houden, maar het is ons gelukt”, zegt Leemreize. Twee jaar later kan ‘Spiegelingen’ alsnog worden opgevoerd in de Hamelandhal in Lichtenvoorde.
Bommenwerper neergestort op terrein Zwarte Cross
Eén van de indrukwekkendste scenes uit de voorstelling is de begrafenis van drie Engelse en één Canadese piloot die met hun bommenwerper neerstortte in een weiland, waar vele jaren later het hoofdpodium van de Zwarte Cross zou staan. “Het was extreem koud, -27 graden, en Lichtenvoorde had te maken met een zware sneeuwstorm”, vertelt Roland Bonsen van de Stichting 4 & 5 mei Lichtenvoorde. “Het zou wel eens kunnen dat het vliegtuig daardoor een mankement kreeg, waardoor hij is neergestort. Zover wij weten is de bommenwerper niet neergehaald door een nachtjager of een afweersysteem.”
Dominee werd opgepakt
Drie dagen later vond de begrafenis van de bemanning plaats. Lichtenvoorde liep er in die tijd massaal voor uit. In de voorstelling ‘Spiegelingen’ is deze begrafenis ook te zien en komt de toespraak van dominee Van Dongen voorbij. “Dat was een voorzichtige, maar een nogal provocerende toespraak”, zegt Bonsen. “NSB-burgemeester Lamers kwam die dag kennismaken in Lichtenvoorde en riep de dominee ter verantwoording. Hij liet hem oppakken, waarna deze een aantal maanden gevangen zat.”
'Zuunig we'n op deze vrijheid'
Spiegelingen geeft niet alleen een goed beeld van verschillende oorlogsverhalen uit de gemeente Oost Gelre, maar heeft ook een andere boodschap in zich. “Je kunt nu zien, met de oorlog in Oekraïne, hoe kwetsbaar vrijheid is”, zegt Leemreize. “Op z’n Achterhoeks gezegd: ‘Wie mot allerbastens zuunig we’n op deze vrijheid hier. Dat willen we de mensen die dit weekend naar de theatervoorstelling komen kijken ook graag meegeven.”
Foto: REGIO8
