Veertien gouden en achttien zilveren munten, die kort na 1620 onder de vloer zijn verstopt.
De schat wordt tentoongesteld in het Stedelijk Museum in Zutphen, maar voordat het daar te zien is mogen inwoners van het stadje Bronkhorst maandagavond de schat al bewonderen in de kapel. Archeoloog Michel Groothedde komt met een schoenendoos aanlopen. "Ja, je zou het niet verwachten", zegt hij tegenover Omroep Gelderland, terwijl hij wat papieren doekjes uit de doos weghaalt. "Maar dit is de schat." Als de doekjes weg zijn komen er tal van zakjes te voorschijn. In ieder zakje zit een munt. "Voor mij was dat echt wel even wauw", begint hij te vertellen. "Ik werk al dertig jaar als archeoloog bij de gemeente Zutphen en ik heb dit nog nooit meegemaakt."
Samen met wethouder Willem Buunk van de gemeente Bronckhorst, die de schat heeft gekocht, begint hij met het inrichten van de vitrine. Munt voor munt verschijnt. De een nog ouder dan de andere. "De oudste munt dateert uit 1486-1495 en is een goudgulden. "Maar belangrijker voor archeologen is te weten wat de jongste munt is", zegt Groothedde. "Dan weet je namelijk wanneer de munten voor het laatst verborgen zijn." De jongste munt dateert uit 1620. Straks vertelt Groothedde wat dat zegt.
Tijdens verbouwing gevonden
Eerst lopen we een paar huizen verder. Aan de Bovenstraat woont Joop Holthausen. In zijn huis zijn de munten gevonden. "Het ziet er nu allemaal spik en span uit, maar eind oktober waren bouwvakkers hier volop bezig", zo vertelt hij. "Een bouwvakker zag een loszittende steen en duwde daar een paar keer tegenaan", zo legt Holthausen uit. "De steen valt eruit en tegelijkertijd rollen twee stapeltjes munten op de grond. Een stapeltje gouden en een stapeltje zilveren munten". Het is voor Holthausen een bijzondere vondst. Hij besluit direct om archeoloog Michel Groothedde in te schakelen. "Ja want het is mooi om dit te hebben, maar wat is het verhaal erachter?"
Tachtigjarige oorlog
Daarvoor gaan we terug naar de archeoloog. "Doordat we weten dat de vroegste munten uit 1620 komen, weten we ook dat de munten verstopt zijn gedurende de Tachtigjarige Oorlog. De oorlog die zoveel dood en verderf zaaide in de Achterhoek. De mensen die ooit in het huis gewoond hebben, zijn blijkbaar op de vlucht geslagen en hebben niet de kans gekregen om de munten op te halen." De schat is in onze tijd ongeveer 15.000 euro waard. Vier eeuwen was dat anders, vertelt Groothedde: "De koopkracht in die tijd zal ongeveer gelegen hebben tussen de tweeduizend en vierduizend euro. Dus als je het omrekent naar huidige maatstaven heb je het over een dubbel maandsalaris."
'Geen Gouden Eeuw'
Daar komt dan nog bij dat je in die tijd in Oost-Nederland meer met dat geld kon doen dan in het Westen: "De Gouden Eeuw was in West-Nederland in volle gang, in de Achterhoek was dat niet zo. Dus voor die tijd was dit echt een vermogen." Waarom de eigenaar destijds zoveel geld in huis had blijft ook voor Groothedde de vraag: "Toch moet je je indenken dat er in die tijd heel veel werd gespaard voor bijvoorbeeld de bruidsschat of voor het verbouwen van je huis."
Tentoongesteld
De munten zijn na de vondst onderzocht en schoongemaakt. Ook de gemeente Bronckhorst werd ingeschakeld. Die besluit de schat te kopen van de vinder. Wethouder Buunk: “Wat een fantastische historische vondst! Vierhonderd jaar lang hebben die munten in het huis verborgen gelegen en nu zijn ze gevonden", vertelt hij enthousiast. "Een unieke schat die de geschiedenis van onze gemeente en het stadje Bronkhorst prachtig symboliseert, Daarom hebben we besloten de muntschat over te nemen van de eigenaar en vinder, om deze toegankelijk te maken voor publiek."
Stedelijk Museum
De muntschat is te bekijken in het Stedelijk Museum in Zutphen. Naast de tentoonstelling in het museum is ook een boekje De Bronkhorster Muntschat gemaakt dat in het museum en in de boekhandel te koop is. In het boekje staat informatie over schat in relatie tot het stadje Bronkhorst.
Foto: Omroep Gelderland
