gtag('consent', 'update', {'ad_user_data': 'granted','ad_personalization': 'granted','ad_storage': 'granted','analytics_storage': 'granted' });
Ulft, Nederland
Terug

Leer kleuters en peuters 'plat proaten': 'Jong eleerd is old edaone'

937d67ca85a06c063d7bc0d529db5f8a

Steeds minder jonge mensen spreken de Achterhoekse streektaal. En dat is hartstikke zonde vinden ze bij het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL). Om ook heel jonge kinderen spelenderwijs kennis te laten maken met het Achterhoekse dialect is er een nieuwe lespakket: Plat veur Potwottels.

Davie Klein Gunnewiek |
Het nieuwe lespakket werd gepresenteerd op het jaarlijkse streektaalsymposium wat geheel in het teken stond van streektaalonderwijs aan peuters. "Als je wilt dat mensen het Achterhoekse dialect nog spreken, dan moet je jong beginnen, bij de zogenoemde 'potwottels' ", zegt Marije Stomps van het ECAL. "Thuis wordt er niet meer zoveel 'plat geproat' en dat is eigenlijk heel jammer."

Daarom is er een nieuw lespakket ontwikkeld speciaal voor kinderdagverblijven en kinderen in groep 1/2 van de basisschool. "We hebben een dobbelsteen met plaatjes gemaakt en één van de woorden is bijvoorbeeld 'kooflats'. Dat is een koeienvlaai. Die woorden komen ook weer terug in de boekjes, vertelplaat en liedjes die horen bij het lespakket", vertelt Stomps.

Onderzoek in Limburg
Op basisscholen, peuterspeelzalen en kinderdagverblijven wordt bijna geen Achterhoeks gepraat met kinderen. "Het dialect wordt er soms zelfs uitgeslagen op scholen", zegt een aanwezige in de zaal tijdens het symposium.

Marie Rickert deed onderzoek naar hoe kinderen en leraren het Limburgse dialect spreken in de kinderopvang en onderwijs in Limburg. "Bij alle interacties tussen kinderen en leraren, zoals troosten of een opmerking met humor vinden plaats in het Limburgs", zegt Rickert. "Maar bij liedjes of educatie wordt overgeschakeld naar het Nederlands."

Opruimliedje
Daar moet het Achterhoekse lespakket 'Plat veur potwottels' verandering in brengen. "In het lespakket zitten ook dialectliedjes, geschreven door Karin Hukker, die je kunt gebruiken in de klas", zegt Stomps. "Bijvoorbeeld een opruimliedje die je als leerkracht met de kinderen kan zingen als teken dat iedereen moet gaan opruimen.
Hop hop hop, ruum de spullen now moar op. Ik zee in het huukske doar nog wat stoan. Klasse werk good gedoan.

'Dialect is niet belachelijk
'"Muziek kan de grote verbindende factor zijn", zegt drummer Han Mali van de Achterhoekse band Boh Foi Toch, maar zelf ook werkzaam in de kinderopvang. "Dialect wordt ook wel eens 'belachelijk' genoemd en dat wil je graag wegnemen." Mali ziet dat de muziek van Boh Foi Toch juist weer in de lift zit en steeds populairder lijkt te worden. "In keten en op piratenzenders wordt onze muziek weer vaker gedraaid. Dat is echt bijzonder om te zien", zegt Mali.

Dialectlessen op leraren- en pedagogische opleiding
Bohdi Oonk werkt als leerkracht in het basisonderwijs en deed onderzoek naar hoe het Achterhoekse dialect een plek kan krijgen in het onderwijs. "Ik kan zelf bijvoorbeeld goed Achterhoeks verstaan, maar vindt het lastig om te spreken. Dat maakt het voor leerkrachten ook lastig om het toe te passen."

Oonk vindt dat het onderwijs meer oog voor het dialect kan hebben. "Je moet eigenlijk al beginnen op de leerkrachtenopleiding (Pabo), waarbij studenten het Achterhoekse dialect leren en dit meenemen naar de klas", zegt Oonk. Daar kunnen nog stappen in worden gezet."

Het lespakket kan vanaf januari 2024 gratis worden aangevraagd bij het ECAL door organisaties die met jonge kinderen werken. Ouders of grootouders kunnen de boekjes/materialen uit het pakken tegen een vergoeding bestellen.

Foto: Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers

Lees ook

gramvvVB0

De Graafschap moet aansluiting houden: ‘Dit is een directe concurrent’

De Graafschap blijft worstelen in de Keuken Kampioen Divisie. Na de nederlaag tegen TOP Oss afgelopen weekend staat de club op een teleurstellende zestiende plaats. Ondanks veel balbezit en de nodige kansen blijven de resultaten achter.

WhatsApp Image 2026-11-19 at 13.27.42

Auto brandt uit langs weg in Aalten

Een auto is donderdagmiddag langs de kant van de weg uitgebrand in Aalten. Bij het incident zijn geen gewonden gevallen.

WhatsApp Image 2026-11-06 at 13.02.33

5.000 euro beloning uitgeloofd voor gouden tip explosie scooterzaak Doetinchem

La Souris-eigenaar Armando Muis looft een beloning van 5.000 euro uit voor de gouden tip over de explosie van vorige week vrijdag bij zijn scooterzaak in Doetinchem. De tip moet leiden tot de veroordeling van de dader.

SerenadeBoumans0

Burgemeester Boumans krijgt vroege ochtendserenade van oud-collega Joris Bengevoord

Na ruim 9 jaar neemt Mark Boumans afscheid als burgemeester van Doetinchem. Oud-collega en voormalig burgemeester van Winterswijk, Joris Bengevoord, kon dit moment niet zomaar aan zich voorbij laten gaan. Daarom zette hij Boumans donderdag vroeg in de ochtend op bijzondere wijze in het zonnetje.

Foto 26.078 Verkeershinder Hengelderweg tussen Didam en Zevenaar

Verkeershinder op Hengelderweg bij Didam door werkzaamheden A12

Automobilisten moeten vanaf vrijdag 27 november rekening houden met verkeershinder op de Hengelderweg tussen Didam en Zevenaar. Door werkzaamheden aan de verbreding van de A12 is van 27 november 19.00 uur tot uiterlijk vrijdag 11 december 19.00 uur slechts één rijstrook op de Hengelderweg beschikbaar. Verkeer wordt met verkeerslichten om en om doorgelaten.

Vrijersmaat Eibergen

CDA en PRO willen meer woningen dan beoogde honderd op Vrijersmaat

Berkelland wil een krediet van 2 miljoen euro vrijmaken voor de aankoop van bijna 4 hectare landbouwgrond in Eibergen. Op de Vrijersmaat moeten honderd woningen worden gebouwd. Maar kan dat aantal niet worden opgehoogd? CDA en PRO vinden van wel en komen met een nieuw voorstel.