Foto: Frank Simmes
Een kruis, gesmeed uit oorlogsschroot, gedragen over de grens als symbool voor vrede. Jaarlijks lopen mensen van het Duitse Spielberg naar Netterden om samen stil te staan bij vrede en de slachtoffers van oorlogen. Het doel is de verbondenheid bij elkaar op te zoeken.
Vrijdagavond 27 maart eindigde deze vredesprocessie in de St. Walburgiskerk, waar een gebedsdienst werd gehouden. De traditie bestaat al sinds 1978 en trekt volgens organisator André Cent steeds meer belangstelling. De kerk in Netterden zat daarom geheel vol.
Centraal in de processie staat het zogeheten Schervenkruis, dat na de Tweede Wereldoorlog werd gemaakt van granaatresten uit de omgeving van Spielberg. “Het kruis herinnert aan de verschrikkingen van oorlog, maar staat vooral voor hoop en vrede; dat we contacten met de buren over de landsgrens blijven onderhouden”, omschrijft Cent de gebeurtenis.
De dienst aangekondigd om te bidden voor de vrede is tevens een bijeenkomst waarin wordt stilgestaan bij slachtoffers van oorlogen wereldwijd. “Daarbij gaat het niet alleen over bekende conflicten zoals in Oekraïne en Iran, maar ook over oorlogen die geen aandacht krijgen in de journaals op televisie.”
Volgens Cent leeft het thema sterk onder de aanwezigen. “Je merkt dat oorlog mensen bezighoudt. Zeker bij ouderen die de Tweede Wereldoorlog nog hebben meegemaakt.” De kerk zat dit jaar dan ook voller dan voorgaande jaren.
Dat de processie juist in Netterden eindigt, heeft historische wortels. De kerk, gebouwd in de 13e eeuw op een terp, vormt al eeuwen een centraal punt in de regio. Gebieden als Netterden en het Duitse grensgebied, Kreis Kleve, waren vroeger nauw met elkaar verbonden. Ze behoorden onder Nederlandse heerschappij totdat na het Congres van Wenen in 1816 grenzen werden verlegd. “De kerk voelt voor veel Duitsers nog steeds als een beetje van hen”, zegt Cent.
De dienst werd muzikaal ondersteund door een koor uit Netterden. De zang gaf de bijeenkomst een ingetogen sfeer, waarin stilte, bezinning en verbondenheid centraal stonden. “Juist die muzikale ondersteuning versterkte het gezamenlijke gevoel van herdenken en hoop”, aldus Cent. Om die reden was er na afloop ook gelegenheid om elkaar te ontmoeten met een kop koffie. “Op deze manier willen we de contacten over de landsgrens heen blijven onderhouden.”
Duitse pastoor zoekt de verbinding
De oorsprong van de processie ligt in 1977, toen pastoor Clemens-August Zumhülsen vanuit Westfalen naar Speelberg kwam. Hij introduceerde de gewoonte om op de vrijdag voor de Goede Week een gebeds- en boeteprocessie te houden als voorbereiding op Pasen.
Onderweg naar Netterden wordt drie keer gestopt voor gebed en overweging, als verwijzing naar de kruisweg van Jezus, die drie keer viel onder het kruis.
