Nu de heropening van Kasteel Huis Bergh steeds dichterbij komt, wordt ook steeds duidelijker welke nieuwigheden het kasteel in 's-Heerenberg rijk is. Naast de kunst en pracht en praal van het gebouw, zijn er ook interactieve en moderne snufjes. Door een per toeval gevonden LP tijdens het leeghalen van het kasteel kan de oude eigenaar bezoekers zelfs met eigen stem welkom heten.
“Dat was echt een gelukje”, zet Frank Jansen van Kasteel Huis Bergh. “We wisten dat die plaat er was. Op de plaat staat de speech van Jan Herma van Heek na het krijgen van een eredoctoraat in Amsterdam.” Van Heek was de laatste particuliere eigenaar van het kasteel en heeft het na de brand van 1939 opgebouwd tot wat het nu is. “Hij is daarom ook de geschikte persoon om mensen dadelijk te verwelkomen”, aldus Jansen.
Als bezoekers het kasteel betreden zien ze een portret van Van Heek. “Dat schilderij gaat dan praten, qua beeld en die techniek is het niet heel nieuw”, zegt Jansen. Wat wel bijzonder is, is dat je de echte stem van Van Heek hoort. “Op basis van die plaat konden we met behulp van AI de stem namaken.” Hiervoor werd wel eerst toestemming gevraagd aan de familie. “Zijn kleindochter zit nu nog in het bestuur en zij was gelijk heel enthousiast, het was ook de eerste keer dat zij zijn stem hoorde.”
Het welkom is slechts één van de drie innovaties die het verbouwde kasteel dadelijk rijk is. Milan Compeer uit Amsterdam is ingevlogen om de wilde plannen van Huis Bergh te realiseren. Donderdagochtend gaat hij aan de slag met het volgende kunststukje: een soort streetview in het ’s-Heerenberg van de middeleeuwen.
Scan van maquette
Zorgvuldig draait Compeer hiervoor met zijn telefoon om de maquette van de stad die nu nog in het stadsmuseum staat: “Ik kan zo alles inscannen, ik zie precies welke stukken hij nog niet goed geregistreerd heeft. We gaan net zo lang door tot we alles hebben.” In eerste instantie wilde hij met een kleine camera door het miniatuurstadje gaan, maar daar is te weinig ruimte voor.
“Mooi hè? Dit kan gewoon met m’n smartphone. Als ik alles gescand heb en nog wat extra foto’s heb gemaakt van de bijzondere gebouwen kunnen we de stad tot leven brengen. Uiteindelijk kun je er digitaal doorheen lopen”, zegt Compeer. Het is de eerste keer dat hij zoiets op deze schaal doet. “Kleine objecten zoals miniatuur-auto’s, -helmpjes of -figuurtjes doen we wel vaker, die laten we dan digitaal tot leven komen. Dit is echt wel even iets anders.”
Emoties
Om de scan te kunnen maken, werd voor het eerst in negen jaar de glazen bak van de miniatuurstad gehaald. Terwijl Compeer druk in de weer is, komt grondlegger van het museum Hans Hegman binnen. Die moet gelijk even slikken. “Dat raakt me toch wel, ik voel nu al emoties van zo’n naakte maquette”, zegt hij. Jansen: “Dit is echt het begin van de ontmanteling van het stadsmuseum.” Per 1 juli is het museum gesloten, de collectie verhuist naar het kasteel.
Zelf feest organiseren
De laatste van de drie grootste ontwikkelingen is het digitaal organiseren van het huwelijksfeest van oud-bewoners Willem IV en Maria van Nassau. Jansen: “Dat is gericht op kinderen, boven in de toren leren ze hoe een feest er in die tijd uitzag. Met onder andere een groot multitouchscreen kunnen ze het helpen organiseren, zo moeten ze kleding, eten, muziek en gasten uitzoeken. Het is toch een hele andere manier van leren.”
Dit alles maakt Jansen trots: “Ik ben vooral trots op hoe het verhaal nu samengesteld is. Niet alleen de kunst en het gebouw, maar ook de focus op de stad en de bewoners. Het komt zo allemaal samen.” De balans is wat hem betreft nu dan ook goed. “Al die digitale dingen zijn vooral functioneel. Het is niet digitaal om het digitaal zijn.”
Komend weekend krijgen inwoners van ’s-Heerenberg een sneak peek in het verbouwde kasteel. Op 19 september staat de officiële opening gepland.
