Het verzet groeit, en Winterswijk probeert op allerlei manieren met juridische stappen de megaturbines dichtbij de grens en in de uitlopers van de natuurgebieden bij Ratum en ’t Woold te voorkomen. Dit is een ingewikkeld proces vanwege verschillen in regelgeving en procedures tussen beide landen. De communicatie tussen de Duitse en Nederlandse overheden verloopt stroef.
De weerstand is groot aan Nederlandse zijde, en ook onder de inwoners van Südlohn neemt deze met de dag toe. De gemeente Winterswijk maakt zich zorgen over de impact op beschermde natuurgebieden en het authentieke coulisselandschap dat kenmerkend is voor de regio. Voor Winterswijk is het Nationaal Landschap een economische pijler. De politiek heeft zelfs een fundamenteel besluit genomen om geen windmolens voor grootschalige energieopwekking in de gemeente toe te staan. In plaats daarvan is de voorkeur gegeven aan zonnevelden, zoals bij de Masterveldweg. Het gebied nabij de gemeentegrens met Aalten is bijvoorbeeld het leefgebied van enkele oehoes en patrijzen. Vlakbij, aan de grens, heeft de gemeente Bocholt een gebied vrijgegeven voor investeerders die hoge windmolenprojecten van willen realiseren met hoogtes van 250 meter.
De Duitse overheid in Berlijn en de deelstaatregering van Nordrhein-Westfalen (NRW) in Düsseldorf zetten druk. Berlijn heeft de regels voor windmolenprojecten versoepeld totdat de Bezirke (districten) hun Regionalplan (een combinatie van een omgevingsplan en een RES, de regionale energiestrategie) hebben voltooid. In het district Münster wordt dit in april volgend jaar verwacht, waarna de regels weer strenger zullen worden. Duitsland beroept zich op de energiebehoefte, die veroorzaakt wordt door de oorlog in Oekraïne en de energiecrisis. Deze crisis treft het economische hart van Duitsland, met het nabijgelegen Ruhrgebied dat de grootste industriële bedrijven van het land huisvest.
Ricarda Kleffel, grensbewoonster en initiatiefneemster van de actiegroep tegen de windmolens, benadrukt de urgentie: “Zoals een raadslid al zei: het is twee voor twaalf.” De actiegroep hoopt dat juridische acties een alternatief bieden om de bouw tegen te houden. Of het hen zal lukken om de tijd tot april volgend jaar te rekken, is de vraag waar steeds meer vraagtekens achter komen te staan. Het besluit van Berlijn en Düsseldorf zorgt voor veel onrust in meerdere grensgemeenten. Ook Berkelland verzet zich tegen de megawindmolens, die dicht bij de huizen aan Nederlandse zijde en op slechts 75 meter van de landsgrens komen te staan. De hele grensregio heeft hiermee te maken.
Bengevoord spreekt koning Willem-Alexander aan over de kwestie
De problematiek is recent op hoog niveau besproken: burgemeester Joris Bengevoord heeft tijdens een ontmoeting met koning Willem-Alexander en de Duitse Bondspresident Frank-Walter Steinmeier in Dinkelland de kwestie aangekaart. Bengevoord sprak als voorzitter van de EUREGIO over de uitdagingen in grensregio’s, waaronder de plaatsing van windmolens nabij natuurgebieden. Het gesprek was volgens Bengevoord productief, maar vooralsnog blijft het wachten op concrete beleidsmaatregelen.
De plannen van Bocholt, Rhede, Südlohn en andere Duitse grensgemeenten zoals Emmerik om windmolens te bouwen, vergroten de zorgen. Winterswijk en Aalten zullen naar verwachting eind dit jaar opnieuw moeten reageren op grensoverschrijdende windmolenlocaties. Volgens Kleffel staan de natuurdoelstellingen van provincie Gelderland onder druk door de toegenomen bouwplannen. “Provincie Gelderland moet juridische actie overwegen, omdat zij verantwoordelijk zijn voor de Natura 2000-gebieden in deze regio,” stelt Ricarda Kleffel.
Protestacties in Bad Bentheim en Rekken
“Energietransitie is belangrijk, maar dat betekent niet dat Duitse overheden de zorgen van onze buren kunnen negeren,” zegt Kleffel. “De windmolens zullen er 20 tot 30 jaar staan, met een enorme impact op het leven in het hele grensgebied.” Op 27 oktober om 14:30 uur staat een demonstratie gepland in de Duitse grensplaats Bad Bentheim op de Pariser Platz, voor de Sparkasse nabij het gemeentehuis. Op 31 oktober vindt er ook een actie plaats. Tweede Kamerlid Henk Vermeer van de BBB zal op 31 oktober in Rekken een ontmoeting hebben met bestuurders en actievoerders uit de grensregio. Den Haag begint zich ook langzaam te roeren. Volgens Kleffel moet Berlijn worden aangesproken, en dat kan alleen Den Haag doen.
Begin oktober zijn vertegenwoordigers van gemeenten en van dorpsbelangenverenigingen naar Brussel geweest. De RES-plannen vallen in principe onder de Europese wetgeving voor de energietransitie en gelden alle landen in de Europese Unie.
