Foto: REGIO8
Na vier jaar voorbereiden en bijna een jaar intensief verbouwen is de Martinuskerk in Etten weer open. Niet meer alleen als kerk, maar als multifunctionele ontmoetingsplek met vier verschillende ruimtes. Volgens uitbater Stan Theunissen en voorzitter Peter Ketelaar moet het gebouw uitgroeien tot het nieuwe hart van het dorp.
“Vorig jaar rond Pasen zijn we echt gestart met de verbouwing, dus we zijn bijna een jaar bezig geweest”, zegt Ketelaar. Inmiddels zijn de deuren open. “Het voelt geweldig”, vult Theunissen aan. “We kunnen eindelijk beginnen met waar we het voor gedaan hebben.”
De kerk is opgesplitst in vier delen: een bovenzaal, benedenzaal, café en kapel. Daarmee kunnen meerdere verenigingen tegelijk gebruikmaken van het gebouw. Dat was ook de belangrijkste reden voor de verbouwing. “Er verdwenen steeds meer plekken in het dorp”, legt Ketelaar uit. “Terwijl we juist heel veel verenigingen hebben. Iedereen heeft een eigen plek nodig. Dat stond voorop.”
Maar het moest meer worden dan alleen een verenigingsgebouw. “We wilden ook een plek waar je samenkomt en kunt proosten op het leven”, zegt hij. “Er is zelfs nog een mortuarium, ook de geloofsgemeenschap heeft er nog wat aan.”
Oude kerk leeft door in nieuw interieur
Tijdens een rondleiding door het gebouw valt direct op dat veel oude elementen zijn teruggekomen. De trap naar de bovenzaal is gemaakt van de zitvlakken van kerkbanken. In de zaal zelf zijn rugleuningen en oude plankjes verwerkt in de wanden.
“Alles wat we konden hergebruiken, hebben we gebruikt”, zegt Ketelaar. “Bijna niks is weggegooid.” Zelfs een oude kast waar vroeger de gewaden van de priester lagen, heeft een nieuwe functie gekregen. “Dat is nu de bar”, zegt Teunissen. “Een originelere bar ga je niet snel vinden. Ik ben ze nog niet tegengekomen.”
Ook het orgel en het priesterkoor zijn behouden gebleven. “Het is een rijksmonument, dus daar moet je zorgvuldig mee omgaan”, aldus Ketelaar. “Alles wat we hebben gebouwd, staat los van het bestaande gebouw.” Om dit te kunnen doen is er gebruik gemaakt van een box-in-box principe.
Multifunctioneel gebruik
De bovenzaal wordt onder meer geschikt gemaakt voor presentaties en evenementen. Zo komt er een groot scherm voor bijvoorbeeld sportwedstrijden. In de benedenzaal is plek voor 250 tot 300 mensen, afhankelijk van de opstelling. “Met verplaatsbare wanden kunnen we de ruimte groter of kleiner maken”, zegt Teunissen. “En we kunnen het café erbij betrekken als dat nodig is.”
Dat café vormt een opvallend onderdeel van het geheel. In het zijschip van de kerk staat een grote bar, met subtiele verwijzingen naar het verleden. “De kopse kanten van de kerkbanken zijn gebruikt voor de afwerking van de bar en de knielbanken dienen als voetensteun”, zegt Theunissen.
Nog niet helemaal af
Hoewel de kerk inmiddels in gebruik is, is het project nog niet volledig afgerond. Zo ontbreekt er nog een lift naar de bovenverdieping. “Die is wel voorbereid, maar daar hebben we nu het geld niet voor”, zegt Ketelaar. “We hebben ongeveer 40.000 euro nodig.” De lift moet de bovenzaal toegankelijk maken voor ouderen en minder validen.
Ook buiten wordt nog gewerkt aan het terrein en een terras. “Als dat klaar is, en de lift er komt, dan is het echt af”, aldus Theunissen.
Emotionele reacties
Tijdens de open dag afgelopen weekend konden inwoners voor het eerst het resultaat bekijken. De reacties waren volgens de initiatiefnemers overweldigend. “Van jong tot oud, iedereen was enthousiast”, zegt Theunissen. Ketelaar zag ook iets anders: “Soms waren mensen echt emotioneel. Vooral ouderen die hier vroeger kwamen.”
Sommigen herkenden zelfs hun oude plek in de kerk. “Dan zeiden ze: ‘Ik zat altijd op bank nummer 38’,” vertelt hij. Hij lacht: “En nu zitten ze weer bij bank 38, maar dan in het café.” Volgens de initiatiefnemers is daarmee het doel bereikt. “We wilden een plek maken voor iedereen”, zegt Teunissen. “En ik denk dat dat gelukt is.”
