De partij, die door het Duitse federale Bureau voor de Bescherming van de Grondwet als duidelijk extreemrechts wordt aangemerkt, krijgt daarmee directe invloed in een orgaan dat juist bedoeld is om diversiteit te bevorderen en strategieën tegen racisme te ontwikkelen.
Paradox in de samenstelling
Volgens de officiële website integrationswahlen.nrw zijn integratieraden de politieke vertegenwoordiging van alle inwoners met een internationale familiegeschiedenis. Zij hebben als taak het samenleven in diversiteit vorm te geven, gelijke kansen te bevorderen en strategieën tegen racisme te ontwikkelen. Juist in dat licht roept de aanwezigheid van de AfD vragen op. Hoe zal een partij die vaak kritisch staat tegenover migratie en integratie invulling geven aan een mandaat dat in de kern gericht is op het bevorderen van diversiteit en inclusie?
Lage opkomst
De verkiezing werd gekenmerkt door een bijzonder lage opkomst: slechts 13,55 procent van de bijna 12.000 kiesgerechtigde inwoners met migratieachtergrond bracht een stem uit. Het lage aantal deelnemers plaatst vraagtekens bij de representativiteit van de uitslag.
Bovendien konden door de kiesuitslag twee zetels niet worden ingevuld. Twee individuele kandidaten kregen zo veel stemmen dat ze eigenlijk recht hadden op meerdere zetels, maar die mogen niet door één persoon worden ingenomen.
De integratieraad van Emmerich bestaat in totaal uit twaalf zetels, waarvan er ditmaal tien daadwerkelijk konden worden ingevuld. Vier zetels gingen naar het Bündnis für Vielfalt, twee naar de lijst Brockmann², twee naar individuele kandidaten en twee naar de AfD. De overige plaatsen worden aangevuld door vijf afgevaardigden uit de gemeenteraad. Vanaf 1 november gaat het orgaan, net als elders in Noordrijn-Westfalen, verder onder de naam Ausschuss für Chancengerechtigkeit und Integration.
Groot aandeel migranten
Emmerich is een van de gemeenten in NRW die wettelijk verplicht zijn een integratieraad te hebben. Zodra er meer dan 5.000 inwoners met migratieachtergrond wonen, moet zo’n raad worden ingesteld. In Emmerich zijn er volgens gemeentewoordvoerder Tim TerHorst bijna 12.000 kiesgerechtigde inwoners met een migratieachtergrond. “Dat komt neer op ongeveer 30 procent van de bevolking,” legt hij uit. Daarbij gaat het niet alleen om mensen van buiten de EU, maar ook om Nederlanders die zich in de grensstad gevestigd hebben.
Invloed zonder meerderheid
De integratieraad kan onderwerpen op de politieke agenda zetten en functioneert als directe verbinding tussen inwoners met migratieachtergrond en de gemeentepolitiek. Ondanks de twee zetels van de AfD verwacht woordvoerder Terhorst geen radicale veranderingen. “Ze hebben geen meerderheid en zullen behoudend optreden,” zegt hij.
Politieke lading
Toch geeft de aanwezigheid van de AfD de integratieraad een duidelijke politieke lading. Net als in andere steden in NRW wordt zichtbaar dat de partij ook in bestuursorganen in diverse steden zoals grensstad Emmerich waar de werkeloosheid en de neergang van het stadscentrum grote issues zijn. Of de sterke opkomst van de AfD in de gemeenteraad van Emmerich invloed heeft op de grensoverstijgende samenwerking, durft niemand nog iets over te zeggen. In ieder geval niet eerder zolang er nog geen coalities zijn gevormd en nog onbekend is wie de nieuwe burgemeester in Emmerich gaat worden.
