Het is zeldzaam dat een oorkonde zoveel symbolische waarde draagt. Maar op 31 maart, toen regeringspresident Thomas Schürmann in het charmante Elten verscheen om die felbegeerde oorkonde te overhandigen aan burgemeester Peter Hinze, ging het niet zomaar om een stuk papier. Het was de kroon op jaren van werk – en het officiële bewijs dat Elten opnieuw erkend is als Luftkurort, oftewel luchtkuuroord voor gezonde buitenlucht noemen.
Voor de bijna 5000 inwoners van dit stadsdeel van Emmerich am Rhein is het een moment van trots. “We hebben er lang naartoe gewerkt,” zei burgemeester Hinze zichtbaar trots. “Deze erkenning is niet alleen belangrijk voor het toerisme in Elten, maar ook voor het gemeenschapsgevoel. Het is een mijlpaal waaruit nieuwe energie zal voortkomen.”
Gezonde lucht én een gezonde gemeenschap
Het is niet de eerste keer dat Elten deze status krijgt. Al in de vorige eeuw mocht het dorp zich een luchtkuuroord noemen, maar het predicaat raakte in de vergetelheid. Sinds 1979 draagt Elten wel al het officiële label van ‘staatlich anerkannter Erholungsort’ – erkend recreatieoord. De herwaardering tot kuuroord is echter een niveau hoger, en geen sinecure.
Regeringspresident Schürmann prees het doorzettingsvermogen van de gemeenschap: “Hoewel de pandemie het proces aanzienlijk vertraagde, is men hier altijd vastberaden gebleven. Dat ik vandaag deze oorkonde mag uitreiken, is het resultaat van indrukwekkend burgerengagement – van de inwoners, verenigingen en in het bijzonder de Kneippvereniging Elten.”
Meer dan frisse lucht
Een luchtkuuroord is meer dan een plek met schone lucht. Er zijn in totaal veertien criteria die moeten worden vervuld volgens het Kurortegesetz van Noordrijn-Westfalen. Elten slaagde met vlag en wimpel. De bezoekcommissie die het dorp in oktober 2024 inspecteerde, was onder de indruk van zowel de infrastructuur als het natuurlijke aanbod: van de beboste Eltenberg met de Vituskerk tot het uitgebreide netwerk van wandel-, fiets- en ruiterpaden.
Hochelten torent met zijn 82 meter boven het Rijndal uit, terwijl Niederelten zich aan de voet van de berg nestelt. Het dorp beschikt over Kneipp-faciliteiten zoals een blotevoetenpad en waterbassins, een kruidentuin in het Kultur- und Sinnespark, en een actief gezondheidsaanbod via de lokale Kneippvereniging. Ook cultuur en sport spelen een prominente rol in het dorp, dat beïnvloed wordt door zijn ligging vlakbij de Nederlands-Duitse grens. Zo genieten kleuters uit de omgeving -ook Nederlandse- van de zwemlessen in het ‘Bürgerzwembad’ van Elten, en maken ruim duizend bezoekers per week gebruik van dit zwembad.
Op weg naar de volgende stap: Kneippkurort
De erkenning als luchtkuuroord is bovendien meer dan alleen een toeristisch keurmerk – het is ook een opstap naar een nog hogere kwalificatie: het predicaat Kneippkurort. In Duitsland betekent dit méér dan kuurtoerisme; het staat voor een holistische benadering van gezondheid, geïnspireerd door de 19e-eeuwse priester Sebastian Kneipp.
Hij ontwikkelde een therapie op basis van water, kruiden, beweging, voeding en balans – en genas zichzelf van tuberculose door dagelijks in de ijskoude Donau te baden.
Sindsdien is het Beierse kuuroord Bad Wörishofen, waar Kneipp werkte en leefde, uitgegroeid tot een centrum voor mensen die zoeken naar fysieke én mentale balans. In een Kneippkurort zijn de therapeutische principes van Kneipp volledig geïntegreerd in het dagelijkse leven, met speciale voorzieningen, natuurtherapieën en gezondheidsprogramma’s. Dat Elten zich nu opnieuw Luftkurort mag noemen, brengt het een flinke stap dichter bij deze felbegeerde status – en bevestigt de gezonde koers die het dorp al jaren vaart.
Een frisse impuls voor de toekomst
De eerste gesprekken over de herwaardering begonnen al in 2019, en de officiële aanvraag volgde in maart 2023. Dat Elten nu opnieuw officieel als luchtkuuroord erkend is, opent nieuwe deuren – niet alleen voor het toerisme, maar ook voor verdere duurzame ontwikkeling van het dorp. “Gezondheidstoerisme wint steeds meer aan betekenis, want in een wereld die wordt gekenmerkt door stress en hectiek, zoeken mensen bewust naar plekken waar ze lichaam, geest en ziel weer in balans kunnen brengen. En precies dat vinden ze hier bij ons in Elten”, zo vertelde Manon Loock, ‘Dr’ en voorzitter van de Kneipp-vereniging in Elten.
“Dit is een historisch moment voor Elten,” aldus burgemeester Hinze. “Mijn dank gaat uit naar iedereen – van professionals tot vrijwilligers – die zich onverminderd hebben ingezet voor dit doel. We mogen trots zijn dat we ons weer een luchtkuuroord mogen noemen.”
En met de frisse lucht van de Eltenberg in de longen en een verse oorkonde in handen, kijkt Elten vol vertrouwen de toekomst in – misschien wel richting een eigen plaats op de kaart van Duitsland als volwaardig Kneippkuuroord. In de grensregio dragen Kevelaer en Xanten ook het predicaat ‘Luftkurort'.
