Het CDA blijft met zes zetels de grootste partij in Montferland, maar de echte winnaar van de verkiezingsavond is de PVV. De partij komt met drie zetels nieuw de raad binnen en zet daarmee de verhoudingen op scherp. Tegelijkertijd krijgt Lijst Groot Montferland een zware klap: van vijf zetels blijft er nog maar één over. De uitslag maakt één ding duidelijk: een stabiele coalitie vormen wordt een flinke uitdaging.
Dit is exact wat CDA-lijsttrekker Merel Balduk op voorhand al verwachte: “Twee extra partijen, dan weet je al dat de taart in meer stukken verdeeld moet worden. Een simpele rekensom; niemand is op voorhand zeker van drie zetels.” Balduk is ook gelijk realistisch: “Misschien is de tijd van een partij die veruit de grootste is echt voorbij, ook al was het CDA dat vaak. Je moet tegenwoordig simpelweg met meer partijen samenwerken.”
Johan Hoeben, fractievoorzitter van de PVV, loopt na de uitslagen met een glimlach van oor tot oor door de zaal. “Drie zetels, dat is echt een heel erg mooi resultaat. Het is ook wel waar we vooraf op mikten. We mogen echt heel blij zijn.” Hij benadrukt dat zijn partij niet per se anders is dan de andere Montferlandse partijen: “Op het puntje azc staan we er anders in, die willen we niet. Verder zijn de verschillen klein.”
‘Ik ben echt zwaar teleurgesteld’
Grote verliezer deze verkiezingen is ongetwijfeld Lijst Groot Montferland. Ze blijven nu steken op één zetel, waar het er vorig jaar nog vijf waren. Lijsttrekker Jenneke Laurense is duidelijk uit het veld geslagen: “Dit zag ik absoluut niet aankomen. Ik ben echt zwaar teleurgesteld. We gaan de komende dagen kijken waar dit mis is gegaan.” De partij leverde de afgelopen periode Marije Eleveld als wethouder.
Van drie naar twee
Lokaal Belang Montferland, die wethouder Jeanette Derksen leverde, is ook gekrompen. Zij leverden één zetel in en houden er twee over. Toch zit lijsttrekker Toon Schepers niet in zak en as. “Ik ben tevreden met het resultaat, zeker als ik naar ons als partij kijk. We moeten de weg omhoog nu weer inzetten. De afgelopen periode hebben we ledenvergaderingen gehad waar er maar een paar man aan tafel zaten, we hebben de partij intern opnieuw op moeten bouwen.”
Die teleurstelling van het zakken van drie naar twee zetels is er wel bij Rinaldo van Londen (PvdA). “Heel eerlijk gezegd zag ik dit niet aankomen. Dit moet ik ook even verwerken.” Toch houdt de lijsttrekker hoop. “Het gaat maar om een enkele tientallen stemmen voor die derde zetel, misschien komt er nog een restzetel onze kant op.” Ook de PvdA leverde afgelopen periode een wethouder.
Verloren maar voelt als winnen
Ten opzichte van de verkiezingen vier jaar geleden verloor de partij Helder een zetel, toch ziet Rob Mos het als een winst. “Toen hadden we er vijf, nu hebben we er vier. In tussentijd is er veel gebeurd”, zegt Mos is de afgelopen tijd als eenpitter in de raad zat omdat de rest van de fractie hem de rug toekeerde. “Ik ben ook vooral blij om te zien dat we in vrijwel alle kernen de op een na grootste zijn geworden, dat laat zien dat we als partij gegroeid zijn. Niet meer die one issue zwembad partij uit Didam.” Hij staat dan ook open om eventueel plaats te nemen in de coalitie.
‘Had graag een extra zetel gehad’
Voor John Teunissen van debutant Eén Montferland is de avond geëindigd in een overwinning. Strikt gezien gaat zijn partij van nul naar twee zetels. “Dat is ook een mooi resultaat, maar ik had graag een extra zetel gehad. Ik had wel verwacht dat we er drie zouden behalen. We komen nu vanuit het niets, dus twee is heel mooi, maar de groei had iets sneller gekund.”
VVD en D66 winnen er eentje
De VVD en D66 winnen beiden een zetel. De VVD groeide van twee naar drie zetels als je de verkiezingen vergelijkt. In praktijk leveren ze er ten opzichte van de huidige raad een in. D66 verdubbeld, van één naar twee zetels. “Ik ben daar heel blij mee. Ik had het gehoopt zeker gezien de landelijke trend. Toch was het nog spannend gezien de aardverschuiving hier qua zetels.” Of Van Dijken, net als acht jaar geleden een plekje in de coalitie ziet? “Ik ga in ieder geval even een drankje met Merel Balduk drinken zo. Zij is aan zet.”
Coalitievorming
Nu de taak aan Balduk om een stabiele meerderheid te vinden, dat wordt nog een klus met deze zetelverdeling. Een coalitie van bijvoorbeeld CDA, PvdA, VVD en D66 levert maar de minimale meerderheid van dertien zetels op. Het is dan maar de vraag of ze dat aandurven gezien de geschiedenis van Montferland als stoelendansgemeente. De PVV is op voorhand door een aantal partijen al uitgesloten, dus die samenwerking lijkt ook niet voor de hand te liggen.
Het opkomstpercentage in Montferland lag dit jaar hoger dan vier jaar geleden. 55,9 procent van de mensen ging stemmen, in 2022 was dat 51,9 procent.
Bouw hier zelf een mogelijke coalitie en kom erachter voor welke opgave Balduk staat: