Te midden van twee woonblokken op het terrein van het AZC is een bouwlocatie ingericht met een schaftkeet. Het is er vol en warm als tijdens het middaguur de bouwvakkers van Rensing Bouw samen met een drietal jongeren van de stichting Woonzorg Lojal er lunchen. Ze praten over alledaagse dingen, over bijvoorbeeld hoe het samen op de bouw gaat, drinken een warme kop koffie en gaan stipt een halfuur later weer naar buiten om verder te gaan met hun werk.
Blij met de jongeren
Ze assisteren bij het verhelpen van de lekkages, bij het vervangen van de rotte platen door latten en isolatie. Is het ene dak klaar, dan breken ze de steiger weer af om het vervolgens bij het volgende complex weer op te bouwen. “Ze kennen het ritueel van de werkzaamheden steeds beter”, zegt Ewald Berendsen van het bouwbedrijf. Berendsen is maar wat blij met de jongeren. “Alles wat ze doen is mooi meegenomen. In feite verwachten we niets, we nemen ze niet mee in de planning en leggen geen druk op. Dan zie je dat ze gelang onze opdracht steeds meer stappen nemen”, verhaalt de bouwprojectleider over de samenwerking.
Pech in hun leven
Lojal heeft 40 jongeren die op locaties in Winterswijk, Lichtenvoorde, Zelhem en Doetinchem beschermd wonen. In Laren staat een gezinshuis en verder vangt de ggz-organisatie 200 jongeren op door ambulante hulpverlening. De jongeren die er begeleid worden, hebben verschillende vormen van problematiek, bijvoorbeeld: posttraumatische stressstoornissen, ADHD, angststoornissen, ook autisme, en vertonen dikwijls een schuwheid. Ze ‘verstoppen’ zich dikwijls in de capuchon van hun hoodie. Een deel van de jongeren valt onder jeugdbescherming, nadat ze thuis niet meer konden wonen. “Ze hebben allen een rugzak, zeg maar: ‘deze jongeren hebben allemaal pech gehad in hun leven’. Sommigen zullen levenslang begeleiding nodig hebben”, vertelt Servy Milder van Lojal.
Gedurende jaren hebben deze jongeren al veel hulpverleners gezien, te veel hulpverleners. “Ze hebben lange trajecten achter de rug, vaak al vier plekken gehad om ‘iets’ aan de situatie te verbeteren. Ze worden vaak als een hete aardappel doorgeschoven naar de volgende instantie." Daarbij komt het ook voor dat er maatregelen zijn genomen die ze alleen nog maar meer kwetsbaarder hebben gemaakt door trauma’s die ze daarbij hebben opgelopen. Allerlei jeugdzorg heeft tot nu toe nooit echt geholpen, maar letterlijk helpen op de bouw en voor een AZC, maakt voor de jongeren duidelijk dat ze kunnen meedoen in de maatschappij. Voor je zover kan spreken over een programma, is deze methode uit een samenwerking Wilco Rensing en Servy Milder op het moment dat beiden hun ondernemingen startten. De samenwerking biedt voor zowel jongeren als de bouwsector een toekomst.
De één helpt de ander.
De één helpt de ander: 'social return on investment', noemt Rensing het. Een wederzijdse dienst, zoals jongeren het door Rensing aangekochte hotel ’t Zwaantje In Lichtenvoorde hielpen verbouwen en Rensing dit kon bestemmen voor een andere groep jongeren die het als de sociale onderneming Hotel Bi-j Ons’ voortzetten. “Een project als deze voor de dakrenovatie, past ook perfect bij de jongeren. Bij een kleine verbouwing van een huis, lukt dat niet en staan deze jongeren aan de kant”, aldus Berendsen.
Berendsen ziet de groeiende betrokkenheid van de jongeren op de bouw. Ze nemen vaker het initiatief, “maar het is beslist geen stage”, zeggen Milder en Berendsen over de werkwijze. Vanuit het perspectief van de jeugdzorgkant is de aanpak ook niet gericht op de ‘onmiddellijke’ bestrijding van incidenten, maar op het geven van structuur in een dagritme. “Het gaat erom dat ze netjes op de bouw komen met werkkleding aan, de broodtrommel bij zich hebben en dat de bouw ze motiveert zich goed gedragen. Dat ze hier meewerken geeft ze structuur. Je moet het werken dan ook niet zien als een arbeidstraining ter voorbereiding op het arbeidsproces, maar als een vorm van dagbesteding die ze dagritme geeft.”
Helpen bij de dakrenovatie van het AZC blijkt de jongeren ook stabiliteit, rust en veiligheid in hun levens te geven. “Het mooie van dit project is dat als jongeren hier ’s morgens komen dat ze het gevoel hebben van: ‘mooi dat je er weer bunt’. Ze staan hier vroeg voor op, voelen zich welkom en tevens gewaardeerd omdat ze zich onderdeel van de maatschappij voelen”, vertelt Milder. Op de bouw is er altijd een hulpverlener van Lojal aanwezig die de drie jongeren op de bouw begeleidt.
Een goede verstandhouding
“De samenwerking tussen de Rensing en onze jongens bestaat uit een goede verstandhouding. “De bouwvakkers weten dat het vaak niet zo loopt zoals zij het gewend zijn. Ze gaan rustig met onze jongeren. Alles is gebaseerd om ervaringen op te doen over hoe je werkelijk een eigen leven opbouwt.” Het bouwbedrijf hoopt onder deze jongeren interesse te wekken voor werk in de bouw, eventueel met een opleiding. “We weten immers: bouwpersoneel is schaars”, besluit Berendsen.
Jerry (red: zijn naam is gefingeerd) is blij dat hij kan bijdragen aan de reparaties van de daken op de gebouwen van het AZC. “We zijn allemaal mensen; we zijn gelijk. Hier word ik gewaardeerd.”
Het Winterswijkse AZC is een permanente locatie geworden waar in 20 woonblokken ruim 400 asielzoekers worden opgevangen. In mei is Rensing Bouw begonnen en naar verwachting is het project eind januari 2025 gereed.
